STĂTĀRĬUS, a, um, Qui reste en place, immobile, fixe; calme, posé, qui gesticule peu. Syn. Firmus, stabilis; item: Qui in dicendo agendoque, gestu motuque utitur moderato. Usus: Pugna stataria. Statarius et sermonis plenus orator.
STĂTĒRA, æ, f. Balance, trébuchet. Syn. Libra, trutina. Usus: Non aurificis statera, sed populari judicio rem examinare.
STĂTIM, Sur-le-champ, aussitôt. Syn. Continuo, illico, mox, quam mox, protinus, jam jamque, quamprimum, confestim, actutum, e vestigio, repente, sine mora, nulla interposita mora, abjecta omni cunctatione, primo quoque tempore, extemplo, haud cunctanter, propere; sine excusatione, nulla interposita dubitatione. Phras. 1. Mandata tua statim exsequar, j’accomplirai immédiatement vos ordres. Omni mora abjecta; ne minimo temporis spatio interjecto; simul ac potero rem perficiam. Punctum temporis non morabor; sine mora mandata exhauriam. 2. Statim concidit, il tomba aussitôt. E vestigio temporis, momento temporis concidit. Usus: Litteras scripsi statim ut tuas legerem.
STĂTĬO, ōnis, f. Poste, quartier, station navale, mouillage. Syn. Mansio ac locus in quo naves aut milites tuto stare possint. Usus: Stationes disponere; cohortes in statione habere; in stationem educere; stationes ingruente hoste in castra subducere; stationes agere; submissis manipulis aliquot stationes firmare. Athenis nunc statio placet. Cf. [Præsidium], [Portus].
STĂTĪVA, ōrum, n. pl. Cantonnements, quartiers, garnisons. Syn. Statio. Usus: Stativa miles noster habet optima. Militem in stativis habere.
STĂTĪVUS, a, um, En t. de guerre: De poste militaire. Usus: Hæc mea custodia est, hoc præsidium stativum, c’est mon poste militaire, c’est ma faction.
STĂTOR, ōris, m. Esclave employé aux messages. Syn. Apparitor, nuntius, tabellarius. Usus: 1. Litteras stator tuus mihi attulit. 2. Ad Iovem refertur: Jupiter stator, Jupiter qui fonde, qui consolide.
STĂTŬA, æ, f. Statue. Syn. Signum, imago, simulacrum. Epith. Equestris, pedestris, nuda, palmaris, persimilis, aliena, publica, turmalis, inaurata. Usus: Senatus ei statuam auream decrevit, posuit, statuit, fixit, locavit, collocavit, consecravit. Statuam alicujus evertere, affligere, deturbare, dissipare.
STĂTŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. Établir, arrêter, régler, décider. Syn. Constituo, decerno, sancio, delibero. Adv. Certe, exploratius, facilius, honestius, omnino, prorsus; recte, regie. Phras. 1. Firmiter statutum est, il est fermement arrêté. Ratum ac firmum est; certum id mihi atque obstinatum est; stat sententia; certum est hoc agere; illud manet et fixum est; stat illud stabitque mihi; deliberatum cum animo habeo meo; statutum habeo; fixum et statum est; fixum id, ratum firmumque; stabile decretumque hoc consilium est; hic animus, hæc mihi lex est. 2. Statui Romam proficisci, j’ai résolu d’aller à Rome. Animus in eo erat ut Romam peterem; in animo erat in animo habebam; animum suscepi proficiscendi Romam. Deliberatum cum animo habebam; cum animo, apud animum statueram Romam petere; consilium erat Romam me conferre; animum induxi ad longinquam profectionem. Usus: 1. Rerum omnium jura statuere. De Cæsaris actis ut statueretur, placuit. 2. Censeo, puto, judico, se mettre dans l’esprit, s’imaginer, croire, estimer. Ego quidem ita statuo, nihil esse. Ego te parentem statuo fortunarum mearum. 3. Pono, edo, colloco, élever, dresser, ériger. Statuite documentum ne quis, etc. Victori statuam, tropæum statuere et collocare. Cf. [Constituo], [Decerno].
STĂTŪRA, æ, f. Stature, taille, grandeur. Syn. Corporis habitus, figura. Phras. Staturam habet egregiam, il a une taille magnifique. Corporis habitu præstat; statura corporis illi est apposita ad dignitatem; corpus illi magnitudine eximium; proceritate corporis insignis est. Visu et specie æstimantibus vir magnus. Usus: Corporis figura, forma, statura apposita ad dignitatem.