1. STĂTUS, a, um, Fixe, solennel. Syn. Solemnis, statutus, certus. Usus: Stati dies; statæ et solemnes cerimoniæ.
2. STĂTŬS, ūs, m. État, position, situation. Syn. Conditio, fortunæ conditio, locus; casus, præsentis fortunæ habitus, articulus rerum. Epith. Amplissimus, bonus, certus, moderatus et concors civitatis, tranquillus, tolerabilis, pristinus, quietus et placatus, erectus et celsus, reipublicæ deterior, perturbatus, mediocris, incertus fortunæ. Phras. 1. vide quis sit rerum nostrarum status, voyez quel est l’état de nos affaires. Vide quanta rerum sit varietas; res nostræ ut habeant; quem in locum deducta res sit; qui cursus rerum, qui exitus sit futurus; quemadmodum se res nostræ habeant, quo loco res nostræ sint; quæ sit forma reipublicæ, quæ fortuna, quæ conditio; quis sit præsentis fortunæ habitus; quanta rerum facta sit commutatio. Cf. [Conditio]. 2. Pessimus est rerum nostrarum status, nos affaires sont dans un état déplorable. Omnem non modo succum et sanguinem, sed etiam colorem et speciem dignitatis pristinæ amisimus; tanquam si nox quædam effusa esset rebus nostris, ita in tenebris ruunt et miscentur omnia; quanta in rerum conversione ac perturbatione, quo temporum motu versemur, vides. Deterrimo statu sumus; in propinquo est servitus vel interitus. In tanto discrimine civitatis, rebus omnibus aut inclinatis, aut eversis; in hoc incendio reipublicæ; rebus tam trepidis, arctis et dubiis; in tanta fortunæ iniquitate; in extremis rebus nostris; in extrema spe salutis; in tam atroci ac difficili reipublicæ tempore parum abest quin miserrimi simus. Non sane tranquillo navigamus, sed jam aliquot procellis pene submersi sumus. 3. Status civitatis pristinus restitutus est, l’ancien état des choses a été rétabli dans la république. E superiorum temporum caligine et tenebris lucem aliquam in republica respicere cœpimus; respublica in veterem dignitatem ac libertatem vindicari; respublica respirare, reflorescere videtur. Res nostræ suum rursus statum tenent, melius fluunt; æquabilius et constantius se habent. Respublica turbata in tranquillam redigitur, reviviscit, caput attollit. Usus: Scio quis rerum nostrarum status sit; nihil in suo statu semper manet. Reipublicæ statum fundare, collocare. Eumdem vitæ statum usque ad senectutem tenere, retinere, tueri; in eo statu consistere, rester dans le même état. Vir sapiens de statu se suo dejici, deduci, dimoveri non patitur. Virtutis statum mali mores labefactant, convellunt, convertunt. Nunquam de statu dignitatis meæ decedam, discedam, declinabo. Ex incertis et perditis rebus in meliorem statum respublica revocatur, restituitur, redit, pristinum statum recuperat, être rétabli dans son premier état.
STELLA, æ, f. Étoile. Syn. Sidus, astrum; flammæ cœlestes, lumen, lucidi stellarum globi. Epith. Illustris, perlucida, micans, salutaris, præclara, infima terræque proxima, obscurior et caliginosa, parva; terris finitima. Usus: Stellæ immutabilibus spatiis ab ortu in occidentem commeant. Chaldæi studiose stellarum magnitudines, intervalla, cursus inquirebant.
STELLĀTUS, a, um, Étoilé, constellé.
STELLĬFER, ĕra, ĕrum, Parsemé d’étoiles, étoilé. Usus: Stelliferi cœli cursus.
STERCŎRO, as, avi, atum, are, a. Fumer (une terre). Syn. Fimum agris adhibeo; fimum, stercus agris ingero, arvo fimum reddo; fimum, stercus per agros spargo.
STERCUS, ŏris, n. Fumier, excrément. Usus: Nolo stercus curiæ dici Glauciam.
STĔRĬLIS, e, gen. com. Stérile. Syn. Nihil ferens. Cf. [Sterilitas].
STĔRĬLĬTAS, ātis, f. Stérilité. Syn. Frugum inopia. Phras. Magna hoc anno sterilitas fuit, il y eut cette année une grande stérilité. Adversus annus frugibus fuit; annus erat inopia frugum ac siccitate insignis; frumentum angustius provenerat; noxia hoc anno frugibus intemperies inciderat. Usus: Sterilitas agrorum et annonæ caritas. Cf. [Annona].