VĪSĬTO, as, avi, atum, are, a. Aller voir, visiter qqn. Syn. Viso, inviso. Usus: Podagræ doloribus ardentem visitavit. (Visito diœcesin, provincias, vulg. est), visiter un diocèse, des provinces. Latine: Inspicio, lustro, obeo, recognosco provinciam, etc. Cf. [Viso].
VĪSO, is, si, sum, ere, a. Voir attentivement, examiner, contempler; visiter, rendre visite. Syn. Inviso, visito, officii causa adeo, convenio, accedo, salutatum venio. Usus: Constitui ad te venire, et visere, et cœnare tecum. Visere aliquem longo intervallo. Cum laxati curis sumus, spectare aliquid volumus et visere. Nunc ad eum visam, maintenant, j’irai le visiter.
VĪSUM, i, n. Objet vu, vision nocturne, songe, rêve. Syn. Visio, somnium. Epith. Falsum, probabile, verissimum. Usus: 1. Visa somniantium. Visis nescio quibus terreri. Visa dormientium pro nihilo habenda sunt. Multa visa somniorum proficiscuntur a Numine. 2. Probabile, apparens, objecta menti species, image, représentation. Cum visa in animos imprimantur, etc. Visis non omnibus adjungebat fidem.
VĪSUS, ūs, m. Regard, faculté de voir, vue, yeux. Syn. Videndi sensus, videndi vis, acies oculorum. Epith. Humanus, insignis, illustris. Phras. Oculorum acies hebes et obtusa, vue faible. Caligantes oculi, oculi turbidi, videndi facultas turbida et confusa. Lumina oculorum amittere; videndi facultate destitui, perdre la vue, être aveuglé. Usus: Nocent visu feminæ, quæ duplices pupillas habent. Cf. [Oculus].
VĪTA, æ, f. La vie, l’existence. Syn. Spiritus, usura hujus lucis, vitæ curriculum, cursus hujus vitæ, curriculum vivendi, communis spiritus, spiritus cœli, anima, caput, victus. Epith. Honesta, probata, suavis, jucunda, quieta, tranquilla, splendida, delicata, umbratilis, constans, aspera, insuavis, amara, horrida, fera, sordida, vitiosa, flagitiosa. Usus: 1. Vitam duram agit, il mêne une vie dure. Vitam aridam, insuavem, vitam victu cultuque inprimis horridam et asperam agit; vitam vivit duram et insuavem; durius consulit vitæ suæ; gravius de vita sua statuit. 2. Vitam agit commodam, il mêne une vie commode, facile. Ætatem suavem, tranquillam, quietam, sine ullo labore et contentione traducit, agit, degit, exigit; tranquille placideque vitam traducit; vitæ cursum, vitæ curriculum sine ulla fortunæ offensione conficit. Secundus illi vitæ sine ulla offensione cursus contigit. 3. In castris e vita decessit, il est mort dans le camp. E vita discessit, excessit, cessit, recessit, exivit, descivit, migravit, emigravit, demigravit; vitam hanc mortalem deseruit; vitam in castris posuit, profudit, naturæ reddidit; vitæ supremum spiritum edidit; vitæ supremum diem egit; extremum vitæ diem morte confecit; vitam amisit, dimisit; in castris vita eum defecit, ad vitæ exitum a DEO vocatus est. 4. Si mihi vita suppetet, si je vis jusque-là, si DIEU me prête vie. Si vita suppeditabit; si vita producta, perducta, propagata ad id tempus fuerit; si superstes ero; si vita fruar; si in vita ero, mansero, commoratus fuero tamdiu; nisi exiguum hoc vitæ curriculum, quod natura nobis circumscripsit, vivendo prius confecero; nisi vita me defecerit prius; nisi quis casus mihi vitam prius adimat, auferat, eripiat; nisi quis casus lucis usuram hanc prius eripiat. 5. Ergone omnem vitam in foro transigam? Je passerai donc toute ma vie dans le forum? Ergone ætatem omnem in foro teram, conteram consumam? ergo ætatem omnem in causis forensibus ducam, traducam, exigam? ergone totum mihi vitæ curriculum in foro et curia conficietur? ergone omne curriculum industriæ meæ in judiciis, forique contentionibus elaborabitur? 6. Vitæ jam pene me tædet, j’ai presque la vie en dégoût. Vitam mihi acerbam puto; vita qua nihil prius, potius, carius, antiquius alioquin mortalibus, gravis mihi est et molesta; piget spiritum, quo mortalibus nihil dulcius, longius ducere; lucis usuram, qua fruor, graviter jam molesteque fero. Animam quam traho, spiritum quem duco acerbum mihi esse sentio. Usus: Vita nobis a DEO data, concessa, tradita est. Vitam a DEO habemus. In vitam edimus, introimus, venimus flentes, venir à la vie, naître. Vitam producere, perducere, propagare ad ultimam senectutem, prolonger sa vie. Vitam jucundam cum virtute degere, agere, vivere, traducere, transigere; vitam cum virtute colere, vivre vertueux. Tribus rebus vita hominum continetur, retinetur, sustentatur: cibo, potione, spiritu, trois choses entretiennent la vie animale: le manger, le boire, la respiration. Vitam ad omnem virtutem dirigere, instituere, bien ordonner sa vie. Vitam, rationem vitæ, certum vitæ genus, institutum sequi; certo genere cursuque vitæ implicari, avoir tel ou tel genre de vie. Vitam alicujus enarrare, narrare; imaginem vitæ alicujus exprimere; vitam alicujus, vitæ consuetudinem explicare, raconter la vie de qqn. Vitam alicujus appetere, vitam persequi, attenter à la vie d’un autre. Vitæ alicujus parcere; in vita servare et sustinere aliquem, épargner la vie du prochain. Vitam alicui auferre, eripere, exhaurire; vita aliquem expellere, orbare, privare, ôter la vie à qqn. E vita migrare, mourir. Vitam abjicere, renoncer à la vie. Vitam profundere, edere, rendre le dernier soupir. Vita cum sanguine effluxit, mourir de mort violente. Mortuos ad vitam revocare; mortuis vitam restituere, ressusciter les morts. Cf. [Vivo]. )( Mors, Morior.
VĪTĀLIS, e, gen. com, Relatif à la vie, de vie, vital, qui fait vivre. Syn. Quod vitam præstat, salutaris. Usus: Vis vitalis per omnem mundum pertinens. Vitalis calor, spiritus.
VĪTĀTĬO, ōnis, f. Action d’éviter, fuite, Syn. Fuga. Usus: Vitatio periculi, lucis, urbis.
VĬTELLUS, i, m. Jaune d’œuf. Syn. Ovi pars interior.
VĬTĬO, as, avi, atum, are, a. Corrompre, gâter, altérer; déshonorer; entacher de vice, frapper de nullité. Syn. Vitium affero virgini, violo, comprimo, vim affero, stuprum infero. Usus: Vitiare alienam uxorem. Senatus-consulta arbitrio consulum supprimebantur vitiabanturque, les consuls supprimaient et altéraient à leur gré les sénatus-consultes. Cf. [Stuprum].
VĬTĬŌSĒ, D’une manière défectueuse, mal. Syn. Vitio. Usus: Vitiose loqui, concludere. Lex vitiose lata.