VĬTŬPĔRĀTĬO, ōnis, f. Blâme, reproche, réprimande. Syn. Reprehensio, ignominia. Epith. Major, summa, tanta, vehemens, justa, maxima. Phras. Vituperationem effugere quis potest? Qui peut échapper au blâme? Quis est qui non labatur in tam difficili, tamque lubrica rerum humanarum via? quis est qui non offendat? quis est qui effugere ac vitare omnem offensionem possit? quis ab offensione præstare se immunem potest? Usus: Alicujus factum, aliquem in vituperationem adducere. In vituperationem cadere, venire, être l’objet des reproches, devenir un objet de blâme. Subeunda erit ea causa magna vituperatio. Mihi ita persuadeo, eam rem laudi tibi potius quam vituperationi fore, que cela t’attirera des éloges plutôt que le blâme, sera plutôt pour toi une occasion, un sujet d’éloges que de reproches.

VĬTŬPĔRĀTOR, ōris, m. Celui qui blâme, censeur, critique. Syn. Reprehensor. Epith. Invidus. Usus: Si in vituperatores incideris.

VĬTŬPĔRO, as, avi, atum, are, a. Blâmer, censurer, critiquer, réprimander. Syn. Reprehendo; crimini, culpæ, vitio do, tribuo, culpo, deformo; de dignitate, de auctoritate alicujus detraho, in maledicti vel criminis loco pono vel objicio; maledictis alicujus gloriam dignitatemve violo, verbis castigo. Adv. Acerrime, asperius, gravius, admodum, valde. Phras. 1. Res palam vituperatur, on blâme ouvertement la chose. Res palam improbatur, damnatur, accusatur, acerbe notatur; sermones ea de re minus commodi dissipantur. 2. Auctor operis vituperatur, on fait le procès à l’auteur de cet ouvrage. Auctor convitio exagitatur, jactatur, vexatur, male accipitur; convitiis urgetur; infamia notatur; in reprehensionem incurrit. Cf. [Reprehendo], [Criminor]. Usus: Ego tuum consilium vituperare non audeo, pour moi, je n’ose désapprouver votre projet.

VĪVAX, ācis, omn. gen. Qui vit longtemps. Usus: Cervus vivax.

VĪVĬDUS, a, un, Plein de vie; fort, énergique. Syn. Plenus vigoris. Usus: Impetus, ingenium vividum, caractère énergique, âme fortement trempée. Cf. [Alacer].

VĪVO, is, ixi, victum, ere, n. Vivre, être en vie, exister. Syn. Spiro, sum in vita, sum, in vita commoror, inter vivos numeror, vitam ago, transigo, dego, ætatem ago, vitam vivo, vita fruor, vitam et spiritum duco, vita et communi spiritu fruor, vitam colo, vita manet, vita suppetit, suppeditat, lucem intueor, anima mea exsupero. Adv. Amantissime cum aliquo, amicissime, animose, audacter, calamitose, comiter, concordissime cum aliquo, congruenter, naturæ convenienter, familiariter, fideliter, honestissime, immoderate, improbe, impure, intemperanter, jucunde, laudabiliter, libere, licentius cum sua domina, luxuriose cum libidinosis, magnifice, molliter, necessario, otiose, petulanter, prodigo. Quam diutissime, quiete, sanctissime, sapienter, satis superque, valde, familiariter. Phras. 1. Dum vivam, litteris studebo, tant que je serai vivant, j’étudierai les lettres. In litterarum studio vitam conterere, degere omnem ætatem est animus; dum animus in hac custodia corporis retinebitur; quantumcumque ætas mihi contigerit longinqua; dum curriculum vivendi a natura datum confecero; dum salvus ero; dum spiritum duxero; dum vita et hoc communi spiritu fruitus fuero; dum spiravero; dum lucem intuitus fuero, litteris studebo. Quibus regionibus vitæ meæ spatium circumscriptum fuerit, iisdem litterarum uno studio quasi tabernaculum vitæ meæ collocabo. 2. Misere vivit, il vit misérablement. Animam trahit, spiritum ducit inter multos animi corporisque cruciatus; paucos in vita dies videt, numerat non insigni aliqua calamitate notabiles; in luctu et sordibus jacet, obsolescit, consenescit; vitam exigit, vitam degit in multis miseriis; ætatem omnem iis in calamitatibus exigit, ut nec vitæ hujus lux illi, nec cœli hujus spiritus jucundus esse possit, quæ illi lucis usura datur, quæ illi exigui usura temporis ad vivendum conceditur, ea non tam beneficium est, quam nova series dolorum. 3. Vivit ad genium suum suaviter et molliter, il vit sans souci, dans les plaisirs, il jouit de la vie. Vivit arbitratu suo; vivit ingenio suo; sibi, genio indulget liberaliter; animo obsequitur; curat se molliter; cuticulam curat molliter ac delicate. 4. Vivere sine fratre non potest, il ne peut vivre sans son frère. Desiderium absentis fratris ferre non potest; spiritus ejus ex fratre pendet; spiritus quem ducit ex fratris ore trahitur; vita ac salus ejus in unius fratris anima consistit; partem viscerum avelli fratris discessu autumat. Usus: Secum esse, secum vivere ac habitare, ne songer qu’à soi, ne vivre que pour soi. Conjunctissime cum aliquo vivere, vivre dans l’intimité de quelqu’un. De lucro vivo, je vis de ce que je gagne. Vivere de suo, vivre du sien, de sa fortune. In horam, in diem, barbarorum more vivere, vivre au jour le jour, sans souci du lendemain. In otio vivere, vivre dans l’oisiveté. Vivere ad alterius arbitratum, non ad suum, vivre selon la volonté d’autrui, non selon ses désirs. Naturæ satis vixi, j’ai assez vécu. Præcario vivere, vivre d’une manière précaire. Rapto vivere, vivre de rapine. Ita vivam, sur ma vie, aussi vrai que je vis. Quis hoc putaret præter me? Nam ita vivam, putavi, car, aussi vrai que je vis, je l’ai pensé. Ne vivam, que je meure, si. Quid poteris, inquies, pro iis dicere? Ne vivam, si scio, que je meure, si je le sais. Vive valeque, vis et porte-toi bien. Vivite silvæ, adieu, forêts.

VĪVUS, a, um. Vivant, qui est en vie, animé. Syn. Spirans. Usus: Me vivo non triumphabit. E vivorum numero exturbare aliquem. Vivus et videns pereo. Ad vivum reseco. De vivo aliquid detraho vel reseco.

VIX, A peine. Syn. Vix dum, vix jam ægre. Phras. Vix non totum periit, il s’en est peu fallu que tout ne périt. Non multum abfuit quin; paulum abfuit quin totum periret; vix tenues supersunt reliquiæ. Usus: Vix ac ne vix quidem evades. Vix est rectum te huc venire. Quid est, sine his cur vivere velimus? mihi vero cum his ipsis vix; his autem detractis ne vix quidem, sans l’étude quel attrait peut avoir pour moi la vie? avec elle, je la supporte à peine, sans elle, je ne la supporterais plus. Ego vix teneor quin accurram, j’ai bien de la peine à ne point accourir.

VŎCĀBŬLUM, i, n. Dénomination, mot, terme. Syn. Vox, nomen, verbum. Epith. Certum, proprium, declarans, incognitum alicui, additum ad nomen, novum, priscum, ab oratore modificatum, inflexum quodammodo. Usus: Vocabulo ipso declaratur. Nomen est quo quæque res proprio et certo vocabulo appellatur, le nom est le mot propre et distinctif assigné à chaque chose. Vocabulorum inanes opifices. Vocabulum ab oratore modificatum, et inflexum quodammodo.

VŌCĀLIS, e, gen. com. Qui a une voix, sonore, retentissant; subst. f. Voyelle. Usus: Concursus vocalium certarum.