CASTELLUM, i, n. Forteresse, château-fort. Syn. Munitio lignea, aut muro firmata ad arcendos hostes. Epith. Castella multa munitissima, castellum munitum, necessarium. Phras. 1. Castellum munire, defendere. Castellis et aggeribus aditum hostium prohibere. 2. Castellum expugnare, capere, suæ ditionis facere; diruere.
CASTĬGĀTĬO, ōnis, f. Blâme, réprimande. Syn. Objurgatio, reprehensio. Epith. Clemens. Usus: Omnis animadversio et castigatio contumelia carere debet.
CASTĪGĀTOR, ōris, m. Censeur. * Usus: Castigator minorum, censeur de la jeunesse.
CASTĪGO, as, avi, atum, are, a. Blâmer, réprimander. Syn. Objurgo, mulcto. Usus: Matres filios verbis et verberibus castigant. 2. Ad unguem castigare carmen, polir et repolir des vers. Castigati mores, mœurs sévères. 3. Castigatus animi dolor, douleur contenue. Cf. [Punio], [Alloquor].
CASTĬMŌNĬA, æ, f. Pureté. Syn. Castitas. Usus: Summa corporis et animi castimonia vir, virgo, adolescens.
CASTĬTAS, ātis, f. Chasteté. Syn. Castimonia, virginitas. Usus: Castitatem impense colere. Cf. [Pudicitia], [Integer], [Verecundus].
CASTRA, ōrum, n. pl. Camp. Syn. Tentoria, pelles, locus, ubi exercitus in tentoriis manet. Epith. Æstiva, civilia, florentissima, maxima, media, infirma, nefaria, plena curæ, præclara, stativa. Phras. 1. Castra metari, établir, asseoir son camp, camper. Castra ponere, disponere, locare, constituere, habere, facere, metari, figere; tentoria erigere; posita habere; tendere. Castra in aperto posuit. 2. Castra movere, décamper, lever le camp. Castra promovere; movere; conclamare vasa; vasa colligere. 3. Castra extendere, étendre son camp. Castra proferre. 4. Castra arctius collocare, resserrer le camp. Castra contrahere. 5. Castra designare, choisir un lieu pour camper. Castris locum capere, locum deligere. 6. Castra propius admovere, rapprocher son camp. Castra castris opponere, objicere, conferre; castra cum castris jungere; castra oppido conferre. 7. Castra mutare, changer le campement. Castra convertere. 8. In castris esse, camper, habiter dans un camp. Sub pellibus agere, contineri, in castris agere. 9. Castra aggredi, assiéger le camp. Castra tentare, invadere, adoriri, circumvenire. 10. Castra capere, s’emparer d’un camp. Occupare, capere; castris potiri; castris hostem exuere. 11. Castra referre, porter son camp en arrière. 12. Castra opere et natura loci munita, camp fortifié par l’art et la position. Castra aggeribus, propugnaculis munita. Usus: Pro portis castrorum, portes du camp. Castrorum circuitus, limes extimus, enceinte. Castris se tenere, demeurer sous la tente. Castris hostium incidere, se jeter dans le camp ennemi.
CASTRĀTUS, a, um, Châtré. Syn. Exsectus. Usus: Nolo dici morte Africani “castratam” esse rempublicam, je ne veux pas qu’on dise que la république a été “châtrée” par la mort de Scipion l’Africain.
CASTRENSIS, e, gen. com. Relatif au camp, à l’armée. Syn. Militaris. Usus: Disciplina castrensis.
CASTRUM, i, n. Fort, place-forte. Syn. Locus muris munitus; Castellum majus. Usus: Vallo et fossa circumdedi, sex castellis, castrisque maximis sepsi.