CĔLĔBRO, as, avi, atum, are, a. Honorer, célébrer, louer, rendre fameux. Syn. Orno, honesto, laudo, comitor. Adv. Celebrari maxime, privatim, publice, vicatim, descriptionem servorum tota urbe. Usus: 1. Celebrare nomen, memoriam alicujus post mortem. Celebrata hæc sunt omnium litteris. Vir publice privatimque celebratus. Populus magna frequentia me ad Capitolium usque celebravit. 2. Frequento, fréquenter. Est hoc omnium sermonibus celebratum. Viam illam suo comitatu celebrat. Cf. [Laudo].
CĔLER, eris, ere, Prompt, rapide. Syn. Velox, volucer, incitatus. )( Tardus, segnis, lentus. Phras. Celeres sunt, ils marchent avec rapidité. Ea velocitate sunt ut eos volare, non iter facere crederes; tanta incitatione feruntur, ut celeritas, quanta sit, ne cogitari quidem possit. Utuntur festinatione, pernicitate, et velocitate præpropera; maximo vigore ac levitate corporum veloces juvenes. Levium corporum et multa exercitatione pernicium homines; juvenes summa agilitate corporum; ad summam celeritatem nihil reliqui sibi facere soliti; celeritates suscipiunt incredibiles.
CĔLĔRĬTAS, ātis, f. Rapidité. Syn. Velocitas, pernicitas, festinatio. )( Tarditas. Epith. Admirabilis, divina ingenii, expedita et profluens quodammodo, gratior, ignea, incredibilis, ingens, major, maxima, mirabilis, præceps dicendi, prompta et parata in agendo et respondendo, summa. Celeritates dispares, et inter se dissimiles, nimiæ, pares. Usus: Expedita ac profluens in dicendo celeritas. Rapida et celeritate cæcata oratio. Homo volubili, præcipiti dicendi celeritate. Celeritate opus est; celeritas in eo negotio adhibenda, suscipienda; celeritate utendum est. Cf. [Celer].
CĔLĔRĬTER, Rapidement. Syn. Cito, brevi tempore, mature, quamprimum, propediem. Usus: Celeriter de ea re scribam, transigam. Cf. [Cito].
CĔLĔRO, as, avi, atum, are, a. Accélérer, presser. Syn. Accelero, celeritate utor, celeritatem suscipio.
CELLA, æ, f. Cellier, magasin. Syn. Locus, ubi aliquid conditur et asservatur, ut granum, oleum, vinum, carnes et quidquid ad penum pertinet. Item: sacellum, ædicula sacra. Epith. Mellaria, olearia, penuaria, vinaria, cellæ plenæ. Usus: Semper boni domini referta cella vinaria, olearia, penuaria est. Sicilia cella penuaria reipub. Romanæ. Frumentum in cellam emit. In cella Concordiæ. In cella Jovis. (Pro cella Monastica. Vulg.) Cellule. Cubiculum, conclave.
CELLĀRĬUS, ii, m. Esclave chargé de l’office, économe. * Syn. Qui præest cellæ, penui promendo, vel condendo. Usus: Cibus et potus sine fraude a cellariis præbeatur. Prome quodvis, te facio cellarium.
CĒLO, as, avi, atum, are, a. Cacher. Syn. Occulto, obscure fero. Phras. Celat consilia sua, il cache ses projets. Clam fert consilia; premit animi sui sensa; ab hominum conscientia solertissime removet. Ut cochlea abscondit, et retentat se tacitus. Cf. [Abscondo], [Taceo], [Tego]. Usus: Si Deos omnes, hominesque celare possemus, nihil injuste faciendum esset. Aliquem de consilio celare.
CELSĬTAS, ātis, f. Élévation, hauteur. Syn. Altitudo, excelsitas. Usus: Celsitas animi et magnitudo. Cf. [Altitudo].