ABSORBĔO, es, bui vel sorpsi, sorptum, ere, a. Avaler entièrement; ruiner. Syn. Sorbeo, haurio, exhaurio, devoro, rapio, absumo, abligurio. Usus: Vide, ne te aut consuetudinis, aut gloriæ quidam æstus absorbeat, prenez garde que la force de l’habitude ou l’ivresse de la gloire ne vous perde. Quæ charybdis tam vorax, quæ tot res tam cito absorbere potuisset? Quel est ce gouffre si profond qui en si peu de temps a pu absorber tant de richesses? Cf. [Haurio], [Abligurio].

ABSQUĔ, cum ablat. Sans. Syn. Sine. Usus: Absque eo esset, recte mihi vidissem, n’était cette seule chose, sans cette malheureuse circonstance, comme je serais heureux de tout point. Absque te foret, alia fortuna uterer, sans toi, je serais plus heureux.

ABSTĒMĬUS, a, um, Qui s’abstient de vin. Usus: Vini abstemius, abstinens. Mulieres Romæ ætatem abstemiæ egerunt. Prandium abstemium. Cf. [Bibo].

ABSTERGĔO, es, tersi, tersum, ere, a. Essuyer. Syn. Tergo, detergo, purgo, deleo, Adv. Plane. Usus: 1. Frontem abstergere; frontem linteo effingere, 2. Transl. Sedo, tempero, fugo, enlever, faire disparaître. Epistola tua mihi metum omnem et luctum abstersit. Senectutis molestias, fastidia, ægritudinem blanda amicorum consuetudine abstergito.

ABSTERRĔO, ēs, ui, ĭtum, ēre, a. Éloigner par la crainte. Syn. Terreo, deterreo arceo, prohibeo; terrorem incutio. Phras. Non absterrebis me a consilio, vous ne me détournerez pas de mes desseins. Minæ tuæ neutiquam a cœpto consilio me depellent, avocabunt. Minis tuis nihil moveor. Ad terrorem istum facile invictus ero. Terror iste minarum tuarum animum nequaquam franget, debilitabit. Usus: Absterrere a se supplicem. Cf. [Terreo], [Prohibeo].

ABSTĬNENS, tis, part. v. abstineo, Qui s’abstient de, sobre. Syn. Temperans, sobrius, moderatus, parcus, suo contentus, continens, modestus. Adv. Mirifice. Usus: Non manus duntaxat, sed et oculos abstinentes habet, il commande non seulement à ses mains, mais à ses yeux. Cf. [Sobrius], [Jejunus].

ABSTĬNENTĬA, æ, f. Modération, abstinence. Syn. Modestia, continentia, parcus victus, modicus cibus, sobrietas. Differ. Per abstinentiam cohibemus nos ab alienis, per continentiam a voluptatibus. Epith. Admirabilis, incredibilis, provincialis, summa, parca, sana, longa, sancta, dura. Usus: 1. Nulla re Prætorfacilius Provincialium benevolentiam colligit, quam abstinentia et continentia, simplicité et désintéressement. 2. Vini, ciborumque abstinentia febris mitigatur, calmer la fièvre par la diète. Cf. [Abstineo], [Diæta], [Sobrius].

ABSTĪNĔO, ēs, ui, tentum, ere, n. et a. S’abstenir de. Syn. Prohibeo, tempero, contineo. Adv. Facile, vix. Phras. 1. Abstinuit ab injuria, il évita toute injustice. Ab injuria et maleficio temperavit, se prohibuit. A cædibus et injuriis parcendum sibi duxit. Iram tenuit; manus ab injuria abstinuit. Iram in potestate habuit, animumque a vindictæ dulcedine abduxit. 2. a. Abstinet multo cibo, il se prive beaucoup de nourriture. Multi cibi non est. Cibo utitur tenui. De cibi, potionisque mensura multum quotidie detrahit, minuit. Frugaliter ac parce vivit. Minime edax est. Arcte contenteque, sobrie, continenter; severe minimeque molliter ac delicate vivit. In cibi potionisque modo egregie sibi imperat, moderatur. Abdicat a se lautitias omnes; privat se multis suavitatibus cœnarum. Tenuissimo victu contentus est. Cibi, potionisque in eo est intra naturale desiderium usus. Continentiam in victu mirabilem tenet. Non modo delicias, sed et necessaria vitæ valetudinisque fomenta mira frugalitate restringit, finit, definit. In victu summam moderationem adhibet. Cibi potusque ratio parcissima illi est, et a sumptuosis cœnarum apparatibus remotissima. Cum in omni vita, tum in curando maxime corpore summa moderatione utitur. Cf. [Sobrius], [Diæta]. Usus: 1. n. A vitio se aut alios coercere, éloigner les autres du vice ou se l’interdire à soi-même. De maledictis, a culpa; mentem a scelere; manus ab alienis pecuniis; sermonem de re abstinere. 2. a. Arcere, prohibere, tenir éloigné, écarté. Ægrum cibo; populum ab hæreditate abstinere. Vim et bellum a finibus; vim ab inimico et manus; ignem ab ædibus abstinere. 3. Pugna, bello, publico, urbe, mari abstinere, éviter la mer. 4. Sermonem abstinere de civium discordiis, ne pas parler de désordres civils.

ABSTRACTUS, a, um, part. v. abstraho. Tiré de, séparé, entraîné. Syn. Avulsus, disjunctus, abductus. Phras. Abstractus a sensibus animus est, l’âme s’est isolée des sens. Abstractus a corpore animus, divinoque instinctu concitatus; abductus a consuetudine sensuum. Vis animi sejuncta a corporis sensibus. Animus ex cœlestibus suspensus. Animus spreto corporis vinculo evolat ac excurrit foras. Expulsum repente sensibus oblata cœlestium species rapit, tenet. Quidam tanquam secessus mentis a corpore factus est. Mens a sensu corporis quasi emota, ac alienata est; divino impetu instincta et concitata; stupore ac silentio in contemplatione cœlestium defixa; a corporis sensu avocata. Cf. [Separo]. Usus: A conjuge abstractus, ac liberis. Abstractus a ratione sensus.

ABSTRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. Séparer violemment. Syn. Abripio, avello, avoco, abduco, removeo, dimoveo, divello. Adv. A, ab, de, e, ad, valde. Phras. (Barbara et vulg). Abstrahendo ab impietate hominis, imperitissimus certe est. Si impietatem etiam subtraxeris, semoveris; semota ea ratione; detracto, quod impius, rudis tamen est et imperitus, outre son impiété, cet homme est un type de sottise et de grossièreté. Usus: 1. Ab omni me sollicitudine, a rebus gerendis, e conspectu aliorum abstraham, s’affranchir. 2. Civitatem a moribus inquinatis, a servitute abstraxit, purger. 3. Incensos animos a certamine, a vincendi cupiditate abstraxit, avocavit, arracher, détourner.