COMMĬSĔROR, aris, atus sum, ari, d. Plaindre, déplorer. Syn. Miseror, miseratione afficior, miserationem verbis, gestu exprimo. (Vulg. Condoleo.) Phras. Commiseror fortunam tuam, j’ai pitié de vos malheurs. Casu tuo vehementer commoveor; doleo vicem tuam; in tanto dolore tuo prope pari molestia afficior; casum tuum vehementer miseror; doloris ejus, qui te excruciat, particeps sum tecum; vicem tuam prope æque doleo, ac tu. Animi dolorem prope eumdem adhibeo; societas pæne ægritudinis mihi tecum est. Dolorem, quem ex tuo casu cepi, declarare verbis non possum; ad aspectum casus tui lacrimas tenere non potui; misericordia moveri, commoveri, capi me sensi; casus ille tuus mentem meam miseratione permovit; percussit animum meum vehementer fortunæ tuæ iniquitas. Miseret me tui, tua causa vehementer doleo; commiseratione tangor afflictæ fortunæ tuæ; dolorem ex acerbitate casus tui capio gravissimum; moleste graviterque fero casum tuum; excruciat me, tangit mentem meam propter naturæ cognationem atque consensum ærumna tua; tua non minus, ac mea calamitate angor, crucior, affligor, vexor; sollicitor infelici illo fato tuo, et dolorem acerbissimum haurio; doleo dolore tuo, angoribus angor, infortunio tuo non tu magis, ac ego miser sum; par utriusque, communis, idem utriusque in tuo infortunio dolor est; tua me torquent infortunia; tuis uror malis; tuæ me miseriæ miserrimum faciunt; dolor meus ex tuo dolore pendet; est mihi acerbus imprimis tristissimus casus tuus; socius ægritudinis sum, particeps mœroris tui. Cf. [Doleo], [Miseror]. Usus: Num conqueri et commiserari non licet?
COMMISSĬO, ōnis, f. Représentation théâtrale. Syn. Exhibitio plurium inter se concertantium. Usus: Commissio ludorum.
COMMISSUM, i, n. Faute, délit, crime. Syn. Factum, facinus, delictum. Epith. Audacius, sacrum. Usus: Enuntiare commissa, prodere conscios. Audax commissum et facinus.
COMMISSŪRA, æ, f. Assemblage, jointure. Syn. Junctura. Epith. Aptæ ad stabilitatem, et ad artus firmandos accommodatæ, mirabiles, molles digitorum. Usus: Ossium ac digitorum commissuræ, articulations des os et des doigts.
COMMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. Commettre (une faute), se rendre coupable; confier, unir, assembler. Syn. Admitto, patro, perpetro, pecco; item: patior, concredo, conjungo. Phras. 1. Commisit magnum flagitium, il a commis un grand crime. Magnum admisit in se facinus; magnum in se scelus concepit; sequius admisit aliquid; immani se scelere obstrinxit, adstrinxit; summum dedecus, nefarium scelus admisit; detestabile facinus suscepit; nefaria se culpa devinxit; immane flagitium conscivit. Cf. [Pecco], [Peccatum]. 2. Committo tibi hoc negotium, je vous confie cette affaire. Id tibi negotii do; fidei tuæ eam rem concredo; curæ tuæ id negotii credo; legare tibi hoc negotium constitui; rerum omnium in eo negotio curam tibi demando, credo; tuæ fidei, ac potestati, hoc, quidquid est negotii, commendo; omnem tibi rem ac causam tuæ prudentiæ tractandam trado, relinquo, transcribo; ejus rei gerendæ provinciam tibi vel ad te delego. 3. Quod tibi commisi, diligenter exequere, exécutez fidèlement ce que je vous ai confié. Quod tibi munus imposui, quæ mandata dedi, quod negotium dedi, quod tibi mandavi; mandatum honoribus tuis volui; quod fidei tuæ, prudentiæque permisi; quam tibi mandavi provinciam, diligenter perfice, confice. Usus: 1. Ingens flagitium, scelus, facinus; multa in Deos, multa in leges commisit. 2. Patior, probo, permettre, approuver. Non committam, ut tuis desim consiliis. Committendum non putavi, quin etc. 3. Mando, credo, trado, do, confier, risquer. Se itineri, fortunæ, discrimini, fidei alterius, in aciem, in discrimen committere. Aliquid litteris, alicui negotium committere. 4. Facio, ineo, commencer, engager. Prœlium committere cum hoste. 5. (Vulg. Confisco, confisquer, adjuger au fisc.) Hæreditas templo Veneris commissa, la succession était dévolue à Vénus. Bona commissa, ad fiscum redeuntia; mulcta commissa. 6. Jungo, joindre, assembler. Duas inter se tabulas committere. Manus committere. 7. Concitare unum adversus alterum, mettre aux prises. Unum cum altero committere, duos inter se committere.
COMMŎDĒ, Convenablement, bien. Syn. Bene, recte, commodum. )( Incommode. Phras. Scribe, si commode potes; quod commodo tuo fiat; ex opportunitate; ex utriusque commodo scribes; cum erit commodum; cum se dabit, offeret rei opportunitas, commoditas; cum tempus, ratioque postulabit.
COMMŎDĬTAS, ātis, f. Opportunité, utilité. Syn. Opportunitas, utilitas. Epith. Idonea ad aliquid faciendum, imitatrix prava virtutis, magna. Commoditates externæ, multæ, primæ, et maximæ, tantæ. Usus: Amicitia plurimas habet, continet commoditates. Ista ad vitæ commoditatem, et jucunditatem plurimum faciunt. Commoditatis omnes articulos scio, je sais choisir les bons moments. Cf. [Opportunitas].
COMMŎDO, as, avi, atum, are, a. Adapter, ajuster; fournir, être utile. Syn. Accommodo, utendum do; item: gratificor, prosum. Usus: 1. Ædes alicui, aurem, aurum commodare. Hæc a virtute donata, cætera a fortuna commodata videntur. 2. Aliquem juvo, inservio, benigne facio, commodo sum, être utile, aider. Tibi ego omnibus in rebus libentissime commodabo. Cf. [Opitulor], [Gratificor], [Auxilium], [Adjumentum].
1. COMMŎDUM, A propos, au bon moment. Syn. Opportune, satis in tempore. Usus: Commodum in urbe eram, je me trouvais à la ville fort à propos. Commodum ad me venit.
2. COMMŎDUM, i, n. Avantage, profit. Syn. Utilitas, bonum, emolumentum. Epith. Commune, magnum, majus, maximum, non mediocre, privatum, senatorium. Commoda communia, domestica, externa, majora, minima, multa, non paria, parva, aut mediocria, plurima, provincialia, aut urbana, publica, tanta, terrena. Phras. 1. Suum tantum commodum quærit, il ne cherche que son propre avantage. Omnia ad suam tantum utilitatem refert; utilitatem suam omnibus in rebus spectat, sequitur; rebus cunctis antefert; rerum omnium antiquissimam habet; primam ducit; omnes articulos commoditatis suæ captat; nullius rei, præterquam commodi sui rationem habet, ducit; suo ubique obsequitur animo; suis tantum consulit commodis; id unum spectat, unde multa in se congruant commoda; quid e re sit; quid in rem suam faciat; quid rebus suis expediat; quid sibi emolumento sit; omnia sua causa facit; commodi sui, ac privatarum rationum impendio studiosus est; commodis suis servit unice. 2. Commoda nostra ubique impedit, il attaque sans cesse nos intérêts. Commoda nostra oppugnat, labefactat ubique; commodis nostris obstat, officit, adversatur ubique. 3. Ea res magna illi commoda comparavit, cette chose lui a apporté de grands profits. Multas illi utilitates importavit, multa creavit commoda; multis eum commodis auxit, locupletavit; multa commoda attulit; ejus commodis egregie servivit, consuluit; ex ea re non pauca illi commoda enata sunt; non pauca ille commoda cepit, adeptus est; ex ea re multa illi commoda fluxerunt, manaverunt; ea res multis eum commodis affecit. Ex ea re fructum tulit, messuit, cepit non contemnendum; emolumenta collegit, percepit, reportavit nec levia, nec pauca. Ea res non parvo fuit emolumento. Cf. [Utilitas]. Usus: Commodis frui. Alienis servire commodis. Quod commodo reipublicæ fiat.