COMPRĬMO, is, pressi, pressum, ere, a. Contenir, arrêter; réprimer, modérer. Syn. Freno, sedo, coerceo, cohibeo, frango, reprimo, retardo. Adv. Arcte pugnum, vehementer, plane in perpetuum. Phras. Magistratus hominum audaciam comprimat, le magistrat doit réprimer l’audace des méchants. Obviam eat improborum hominum audaciæ; impiorum conatus frangat; furentium impetus reprimat; effrenatos licentia animos in officia teneat, contineat. Cf. [Coerceo], [Cohibeo], [Compesco]. Usus: 1. Conatus furentium, furores, motus, turbas, iram, exultantem lætitiam comprimere. Comprimere ac restinguere cupiditatem hominis. Voluptates comprimere et constringere. 2. Abscondo, occulto, tego, abdo, cacher, soustraire. Multa tua delicta compressi. Frumentum comprimere. (Vulg. Apud se tenere, dum carius vendatur, garder, accaparer les grains.) 3. Constringo, stringo, claudo, adduco, presser, serrer, reserrer. Digitos in pugnum comprimere, fermer la main.
COMPRŎBĀTĬO, ōnis, f. Approbation. Syn. Approbatio. Usus: Quis non movetur, et offensione turpitudinis, et comprobatione honestatis.
COMPRŎBĀTOR, ōris, m. Approbateur. Syn. Approbator. Usus: Auctoritatis ejus comprobatores.
COMPRŎBO, as, avi, atum, are, a. Approuver. Syn. Approbo, laudo, collaudo, affirmo. Adv. Firmius acta, omnino, studiose libenterque, vehementissime sententiam. Usus: Si tu honorem meum sententia tua comprobaris. Sententiam, decretum aliquod vehementer comprobare. Rem testimonio suo et judicio comprobare. Eam fidem eventus affirmavit, comprobavit, l’événement a prouvé, montré la justesse de cette opinion. Cf. [Assentior], [Approbo], [Probo].
COMPRŌMISSUM, i, n. Compromis. Syn. Facultas a litigantibus arbitro data judicandi et sententiam ferendi. Usus: Arbitrum sumere, compromissum facere, interponere.
COMPRŌMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. et n. S’engager mutellement; faire un compromis. Syn. Compromissum facio. Usus: Tribuni compromiserunt, pecunia apud Catonem deposita, petere ejus arbitratu, ut, qui contra fecisset, ab eo condemnaretur.
COMPTUS, a, um, Peigné, soigné, paré. Syn. Ornatus, compositus. Usus: Compti capilli, compta oratio.
COMPUNGO, is, punxi, punctum, ere, a. Piquer, marquer d’un signe. Syn. Pungo, figo. Usus: Dialectici ipsi se suis acuminibus compungunt. Barbatus Threiciis notis compunctus nudato ense anteibat. (Compungi animo, compunctus corde, vulgaria sunt pro:) Angi, discruciari animo ex recordatione scelerum; dolore confusus.
COMPŬTO, as, avi, atum, are, a. Calculer, compter. Syn. Subduco rationes, calculos revoco, rationes confero. Phras. Computemus nunc summam totam, faisons maintenant le total. Putemus nunc rationes; summam ad calculos revocemus; subducamus nunc rationem; numerum ineamus; rationes conferamus; calculos, summam subducamus, supputemus nunc rationes; subductis rationibus summam faciamus, colligamus, conficiamus; rationes ineamus totius summæ; expediamus nunc rationes, et colligamus. Usus: Compellat hospitem, computat, pecuniam numerat. Cf. [Puto].
CŌNĀTŬS, ūs, m. Effort. Syn. Vis, impetus, studium, labor, opera. Epith. Gratus, magnus, crudelissimi, impii, nefarii, occulti, optimi et præclarissimi, perditi. Usus: Id conatu omni studioque agit, ut etc. Omnem conatum suum in perniciem meam parat. Conatum refutare, prohibere, comprimere, frangere; conatibus obviam ire; a conatu aliquem repellere, empêcher les efforts de qqn. Cf. [Studium], [Labor]. Conatu summo adniti, faire tous ses efforts. Manibus pedibusque; summa ope; omni ope, ac opera; pro virili parte adniti. Cf. [Conor], [Adhibeo].