CONCHȲLĬUM, ii, n. Huître (produisant la pourpre). Syn. Murex. Conchæ genus, purpura. Usus: Ostrea, et conchylia omnia cum luna crescunt, et decrescunt.
1. CONCĬDO, is, cĭdi, ere, n. Tomber tout d’un coup, s’écrouler. Syn. Cado, ruo, corruo, procido. Adv. Funditus, indignissime, repente, subito, tarde nimium. Phras. Animo concidit, il perdit courage. Fractus animo, metu debilitatus est; defecit animo; animum contraxit, demisit, despondit, inflexit; animos submisit; defecit hominem animus, spesque deseruit. Cf. [Cado], [Animus]. Usus: Animus concidit. Animo concidere. Senatus auctoritas, fides, spes ipsa concidit; artes omnes concidunt, c’en est fait des arts. Venti concidunt, les vents tombent. Pompeius in optima causa concidit, Pompée succomba malgré la bonté de sa cause.
2. CONCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a Couper en morceaux, battre, tailler en pièces. Syn. Cædo, trucido, seco. Usus: Concidere nervos, cohortes, equites concidere. Virgis aliquem concidere. Concidere sententias, ac delumbare. Infringere, ac incidere numeros. 2. Transl. Senatus auctoritatem, dictis aliquem decretis, maledictis, ignominiis, judiciis concidere, ruiner, anéantir l’autorité du Sénat, la réputation de qqn, etc. Cf. [Cædo], [Cædes].
CONCĬĔO, es, cīvi, cĭtum, ere, a. Assembler, convoquer. Syn. Convoco, concito. Usus: Multitudinem ad se conciere. Lites alicui, turbas, seditionem, hostes conciere. Cf. [Excito], [Voco], [Accerso].
CONCĬLĬĀBŬLUM, i, n. Lieu d’assemblée, de réunion. Usus: Conciliabula obire.
CONCĬLĬĀTĬO, ōnis, f. Association, union. Syn. Communio, communitas, consociatio. Epith. Civilis, communis. Usus: 1. Communionem humani generis, consociationem et conciliationem tueri, colere debemus. Dii quasi civili conciliatione sunt conjuncti. 2. Captatio, comparatio, bienveillance, faveur. Dicere, facere aliquid ad conciliationem gratiæ, pour se concilier les faveurs.
CONCĬLĬĀTOR, ōris, m. Médiateur. Usus: Interpres conciliatoris.
CONCĬLĬĀTRĬCŬLA, æ, f. Médiatrice. Usus: Nobilitas, blanda conciliatricula.
CONCĬLĬĀTRIX, īcis, f. Celle qui procure. Usus: Virtutis opinio conciliatrix amicitiæ. Forma, conciliatrix gratiæ et quasi lena.
CONCĬLĬO, as, avi, atum, are, a. Réunir, réconcilier; s’attacher. Syn. Reconcilio, devincio, benevolentiam pario, caritatem inter aliquos jungo, aliquem ad amicitiam adjungo, amicitiam cum aliquo constituo. )( Dirimo, disjungo, separo, distraho. Phras. 1. Illum mihi conciliavi, je me le suis attaché. Eum omnibus vinculis devinctum et obstrictum teneo; beneficio mihi obligavi; benevolentiam officiis allexi, donis obstrinxi; in ejus animum suaviter influxi; eum delinivi; delinimentum beneficiis objeci; meum plane reddidi; obnoxium mihi feci; adduxi hominem ad amicitiam; adjunxi hominem mihi beneficio. 2. Dissidentes inter se fratres conciliavit, il a réconcilié deux frères ennemis. Caritatem inter fratres junxit; fratres in concordiam adduxit, reduxit; ab odio ad gratiam reduxit; infensos fratrum inter se junxit animos; ut coalescerent distracti simultatibus animi, effecit; concordiam inter dissidentium animos redintegravit, reconciliavit; dissidentes odio fratres concordia conjunxit; redegit in gratiam et concordiam alienatos longa simultate fratrum animos; perfectum ab illo est, ut in gratiam redirent infensi dudum fratres. Cf. [Reconcilio], [Amicus], [Amicitia], [Adjungo], [Gratia]. Usus: 1. Conciliare sibi voluntatem alicujus, amorem, benevolentiam, gratiam, caritatem, animos, et ad usus suos adjungere, se concilier l’amitié, etc. 2. Paro, comparo, procuro, acquiro, ménager, procurer. Pacem inter cives conciliare. 3. Adjungo, unir, assembler. Oratio conciliat inter se homines conjungitque naturali quadam societate. Parentibus et patriæ nos natura, feras inter se conciliat. Largitione sibi potentiam et legiones conciliavit, adjunxit Cæsar. 4. Conciliare, arcessere splendorem. Cf. [Concordia].