CŌNTRĀRĬUS, a, um, Contraire. Syn. Adversus, adversarius, pugnans, diversus. Adv. Maxime, valde. Phras. Senatus contrarium sensit, le sénat décida le contraire. Contra censuit senatus; senatus in omnia alia ivit; contra putavit; e transverso non idem erat senatui de re sensus; dissensit senatus; senatui adversa sententia placuit; senatus judicia discrepabant, cum nostra sententia non congruebant; secus visum est senatui. Cf. [Dissentio]. Usus: Omnis voluptas honestati est contraria. Nihil tam contrarium rationi, et constantiæ, quam fortuna. Monstrum ex contrariis, diversis, ac inter se pugnantibus naturæ studiis conflatum. In contrariam partem dicere, disserere, contendere. Cf. [Adversor].
CONTRĀVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n. S’opposer. Syn. Adversor. Usus: Ita faveo tuæ sententiæ, ut ne in mentem quidem aliquid contravenerit. Quem contraveneris, causa cadet.
CONTRECTĀTĬO, ōnis, f. Attouchement. Syn. Tractatio. Usus: Taurus equæ contrectatione gestit.
CONTRECTO, as, avi, atum, are, a. Toucher. Syn. Tracto, attrecto. Usus: 1. Librum contrectare. 2. Transl. Mente varias voluptates contrectare, repaître son esprit de choses agréables.
CONTRĔMO, is, ui, ere, n. Trembler. Syn. Tremo. Usus: Cœlum tonitru contremit. Cf. [Tremo].
CONTRĬBŬO, is, ui, ūtum, ere, a. Fournir sa part, ajouter à la masse. Syn. Confero, tribuo. Usus: Ad eam rem pecuniam contribuere. Cf. [Tribuo].
CONTRISTO, as, avi, atum, are, a. Rendre triste, attrister. Syn. Mœrore afficio, ægritudinem affero, ægritudine afficio; mœstitiam infero; sollicitudinem alicui conficio, affero; angore implico. Usus: Contristavit hæc sententia Balbum. Cf. [Tristitia].
CONTRĪTUS, a, um, Usé, commun, méprisé. Syn. Pervulgatus, vulgaris, communis, pervagatus. Usus: 1. Communia et contrita præcepta. 2. Consumptus, passé. Tota ætas in studiis contrita.
Contritus, et Contritio barbara sunt, cum ad dolorem animi de peccatis referuntur. Latine reddi possunt: Excruciatus dolore admissorum criminum, contrit. Dolor animi ex criminum recordatione susceptus, dolor animi de admisso crimine, contrition.
CONTRŌVERSĬA, æ, f. Procès, débat judiciaire; discussion, dispute. Syn. Disceptatio; contentio, dubium, lis. Epith. Brevis, civilis, conjecturalis, hæreditaria, judicialis, magna, parva, plena dissensionis, privata ac singularis, recens, similis, summa, tota. Controversiæ civiles remotissimæque, forenses, graves, legitimæ, et civiles, plurimæ. Phras. 1. (Controversia Fidei, Vulg.) dispute sur la religion. Fidei capita controversa; controversæ de Fide quæstiones; Fidei capita, quæ in controversiam vocantur, veniunt, adducuntur, deducuntur; quæ in controversia et contentione sunt, versantur; in quibus dissensionis aliquid inest; quæ in disceptationem veniunt, cadunt, vocantur; quæ in disceptatione versantur; quæ in dubium vocari, revocari ab errorum magistris solent; quæ dubitationis aliquid habere videntur novitiæ religionis auctoribus, ac sectatoribus. 2. Controversiam de jure prædii movit, il contesta mes droits sur ce domaine. Controversiam mihi intendit, fecit de jure prædii; in controversiam vocavit, adduxit, deduxit jura prædii nostri; contentionem excitavit, fecit de jure prædii; jus prædii in contentionem vocavit; controversia mihi orta vel nata est de jure prædii. Litem intulit, intendit de jure prædii; controversiam habeo; causa mihi nata est de jure prædii, implicor litibus de jure prædiorum. 3. Controversia decisa est, le procès, la dispute est terminée. Transacta, composita, sedata, dirempta, sublata, dijudicata est. Usus: 1. Alet ea res nostras controversias. Controversia mihi cum illo est. Certamen, causa, controversia mihi nascitur. Controversiam constituere, dirimere, componere. 2. Sine controversia optime scripsit. Fundus sine controversia meus est, ce bien m’appartient sans conteste. Cf. [Lis], [Contendo], [Certamen].