DIS, dītis, omn. gen. Riche. Syn. Dives. Usus: Midas ditissimus.
DISCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n. S’éloigner, s’écarter. Syn. Abeo, proficiscor, cedo, solvo, migro, demigro. )( Accedo. Adv. Aliquantum, commodum, fere, nonnunquam, flagitiosissime, honeste, impune, longe, longius, nec vero, non libenter, nusquam, omnino, parumper, proxime, temere, nunquam tardissime. Phras. Discedere cogito, je songe à m’en aller. Animus est in discessu; in animo est mutare locum; de discessu, vel discessum cogito; in animo habeo longius me auferre; discessum specto, meditor; migrandi mihi consilium est; jam dudum profectionis volvo consilia. Cf. [Abeo], [Proficiscor]. Usus: 1. Roma, provincia, a foro discedere. 2. Transl. Desino, deficio, mutor, abandonner; s’en aller, disparaître. A sententia sua, ab officio, a consuetudine sua discedere. Febris quartana discessit. 3. Alio me verto, se ranger à un autre avis. Discessit in alia omnia senatus, le sénat fut d’un avis tout contraire. In aliam opinionem, partes, sectam discedere. 4. Cœlum bello Marsico discessit. Tellus discedit, la terre s’entr’ouvre. 5. Vita discedere, mourir.
DISCEPTĀTĬO, ōnis, f. Dispute, discussion, débat. Syn. Causa, controversia, lis, judicium. Epith. Extrema, forensis, simplex. Forenses, infinitæ, legitimæ, liberæ. Usus: Disceptatio et cognitio veritatis. Rem in disceptationem vocare, discuter une affaire. Venit hoc, cadit in disceptationem. Hoc quidem in disceptatione versatur. Cf. [Controversia], [Disputatio].
DISCEPTĀTOR, ōris, m. Juge, arbitre. Syn. Judex, arbiter. Epith. Domesticus, severissimus. Usus: Populum Romanum disceptatorem non tantum non recuso, non defugio, sed deposco. Hoc disceptatore ac sententiæ moderatore uti statui.
DISCEPTĀTRIX, īcis, f. Celle qui examine, qui juge. Usus: Dialectica veri et falsi disceptatrix et judex.
DISCEPTO, as, avi, atum, are, n. Débattre, discuter, contester. Syn. Contendo, decerto, disputo, dijudico, cognosco. Adv. Juste, latius, sapienter. Phras. De hoc disceptari potest, on peut discuter cette question. Hoc in disceptationem vocari potest; hoc cadit, venit in disceptationem; hoc in disceptatione versatur; hoc in controversiam venire, vocari, adduci, deduci potest; hoc in controversia est, versatur; hoc in contentione est. Disceptationi hic locus est; nonnulla de hoc disceptatio relicta. Cf. [Controversia], [Disputatio]. Usus: Illi quæstioni præpositus, qui æquo jure disceptet. Inter se, cum aliquo disceptare de controversiis. Armis disceptant. Cf. [Disputo], [Contendo].
DISCERNO, is, crēvi, crētum, ere, a. Distinguer, discerner. Syn. Dijudico, distinguo, dispicio, discrimen facio, internosco, divido. Usus: Animus discernit verum a falso. Alba et atra vix discernit. Cf. [Dijudico].
DISCERPO, is, cerpsi, cerptum, ere, a. Mettre en pièces. Syn. Dilacero. Usus: Unguibus aliquem Baccharum more discerpere. Animus nec distrahi, nec discerpi potest. Divulsum et discerptum genus dicendi. Cf. [Lacero].
DISCESSĬO, ōnis, f. Division, mode de vote du sénat romain. Syn. Abitus, abitio, abscessus, recessus, digressus, profectio, remotio. Epith. Matura. Usus: Si in meam sententiam consules discessionem facerent, si les consuls demandaient au sénat de voter par division sur mon projet. Sententia illa valuit, etsi discessio facta non est, la sentence ressortit son effet, quoique l’on ne votât pas par division.
DISGESSŬS, ūs, m. Séparation, départ, éloignement. )( Accessus. Epith. Acerbus, calamitosus, misericordia dignior, diuturnus, fœdus ac perturbatus, fœdissimus, fructuosus, fructuosissimus, longinquus, longus, perhonorificus, præclarus, subitus, summus, voluntarius. Usus: Longinquus inter nos discessus. Solis accessus et discessus. O præclarum discessum e vita! subitus discessus, præceps profectio.