EXCEPTĬO, ōnis, f. Exception, restriction, réserve. Epith. Absurda, quæstuosa, vetus atque usitata, prætoria, tacita. Usus: Est inter nos rerum sine exceptione communitas. Quid attinet, hominibus luxuriosis exceptionem, privilegium dare? Non patiar, te cum exceptione laudari. Præcise, et sine exceptione id mihi, quod petebam, negavit. Quædam tacitis exceptionibus caventur.
EXCEPTO, as, are, a. Prendre, recueillir. Syn. Excipio, extraho.
EXCERPO, is, cerpsi, cerptum, ere, a. Extraire; détacher, recueillir. Syn. Decerpo, deligo. Usus: Non solum ex malis minima eligenda, sed ex his etiam excerpendum est, si quid boni inest. Cf. [Colligo].
EXCESSŬS, ūs, m. Action de sortir. Syn. Abitus. Usus: Romulus post excessum suum, après sa mort. (Excessum facere in vino, vulgare est), faire des excès de vin. Latine: Intemperantius bibere, se ingurgitare vino, largius se invitare. Pro Excessu, excès: Immoderatio, immoderatus usus in re, aberratio a modo, a Latinis adhibetur.
EXCĔTRA, æ, f. L’hydre de Lerne. Usus: Mactare excetram.
EXCĬDĬUM, ii, n. Ruine. Syn. Eversio. Usus: Excidio urbis magnum cæteris terrorem injecit. Cf. [Destruo].
1. EXCĬDO, is, excĭdi, ere, n. Tomber; échapper. Syn. Elabor, fluo, defluo. Adv. Fortuito, omnino, repente. Usus: 1. Gladius excidit, delapsus est de manibus. Nullum probum verbum ex ore hujus unquam excidit. Victoria excidit de manibus. 2. Obliviscor, sortir de l’esprit, être oublié. Ista mihi dudum exciderant. Ex animo, e memoria mihi ista exciderant. Cf. [Obliviscor]. 3. Spe plane omni excidi. Mens illi et oratio excidit, effluxit; non constat sibi, il perd la mémoire. Cf. [Amitto], [Perdo].
2. EXCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a. Couper, abattre. Syn. Cædo, exscindo; excisionem, excidium infero. Adv. Penitus. Usus: Locum, urbem, tectum excidere. Urbes excidit, expugnavit, incendit. Cf. [Everto], [Destruo].
EXCĬO, īs, cīvi, vel cīi, cĭtum, cire, a. Appeler, exciter. Syn. Evoco. Usus: Juventutem ad arma excire.
EXCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. Excepter; recevoir. Syn. Excludo, secerno, accipio, suscipio, recipio. Adv. Extrinsecus, fortiter, humane, nominatim, nunquam, simillime, plane. Phras. 1. Ille quoscunque benigne excipit, il les reçut fort bien tous. Summa lætitia, benigno vultu, incredibili honore ac amore, ingenti favore, hospitaliter, perhumaniter accipit, complectitur, quicumque illum honoris causa adeunt, accedunt; omni genere humanitatis, quod vultu ac verbis exprimi potest, quam fieri potest, humanissime; incredibili comitate, eo vultu, qui facile gratiam ineat; benevolentiam conciliet; hominum animos amore devinciat; hominum animos ad amandum alliciat, excipit, recipit; dexteram porrigit; laute indulgenterque habet; laute prolixeque; liberaliter indulgenterque colit. Cf. [Tracto], [Hospes], [Accessus], [Aditus]. 2. Excepto Lælio omnes adfuere, tous étaient présents, excepté Lélius. Si Lælium removeris; si a Lælio discesseris; excepto Lælio; præter unum Lælium; Lælium si demas, excipias, omnes adfuere; nemo nisi Lælius, præter Lælium abfuit; omnes præsto erant, excepto quod Lælium morbus impediret. 3. Male verbis excepit hominem, il reçut fort mal cet homme. Asperius hominem appellavit; graviore verbo appellavit; acerbe invectus est; contumeliosius, vehementius invectus est in hominem; indignis modis hominem accepit. Usus: 1. Ille ita edixit, ut me et Lælium nominatim exciperet et secerneret. Præter Xenophontem excipio neminem. 2. Sustineo, soutenir, empêcher de tomber. Labentem aliquem excipere. Se a lapsu in poplites, in pedes poplitibus excipere. 3. Suscipio, supporter, endurer. Amicorum causa magnos labores, molestias, luctus excepit. 4. Sequor, succedo, succéder à, remplacer. Una calamitas alteram excipit. 5. Intercipio, surprendre. Litteras hostium; aliquem in fuga excipere. 6. Recipio, capio, arripio, recevoir, recueillir. Herculis virtutem immortalitas excepit. Dicta mea omnia magna gratia accepit. Omnia magistri verba excipere et litteris mandare. Beatam patriam, quæ hunc virum exceperit! Rumores, ultimum filii spiritum excipere, recevoir. Omnia tela, omnem vim improborum meo corpore excepi. Aliquem e fuga excipere et confirmare.