ADVERSĀRĬA, orum, n. pl. Livret où l’on prend des notes, brouillon. Syn. Præscriptiones, ephemerides, tabulæ, in quas utcumque memoriæ causa projiciuntur omnia, quæ postea in justas fidei tabulas codicesque referuntur. Epith. Menstrua. Usus: Solertis est, in adversaria omnia minutim referre, un homme habile rédige tous les jours son journal.
ADVERSĀRĬUS, a, um, Adversaire. Syn. Adversus, oppositus, inimicus, hostis. )( Amicus, defensor. Adv. Maxime. Usus: Hic obtrectator laudum mearum, et adversarius semper fuit acerrimus, il fut toujours l’ennemi de ma gloire. Semper se adversarium in meam dignitatem intendit. Adversario te, et insectatore laudum mearum utor. Cf. [Hostis], [Infensus], [Inimicus], [Adversor].
ADVERSOR, aris, atus sum, ari, d. Être contraire, s’opposer. Syn. Repugno obsisto, contravenio, contra rem alicujus venio, contra pugno, contra facio, adversarius sum, in aliquem eo, resisto; reclamo, obtrecto; adversum me præbeo, oppono, objicio. )( Suffragor. Adv. Infensius, mediocriter, valde, vehementer. Phras. Omnibus in rebus mihi adversaris, vous me nuisez toujours. Me oppugnas quam potes acerrime et gravissime; nullam adversus me injuriam prætermittis. Tuis contra nos viribus uteris. Quidquid habes virium, in nos confers. Omnia conaris, nihil non agis, moves, tentas, moliris, experiris, machinaris; moves omnes machinas; nihil non tentas ad perniciem nostram. Adversario te utimur nimis acerbo, nimis infenso. Agis contra nos, in nos; pugnas adversus nos nimis infestis odiis. Irruis in nos, quo potes impetu; quam potes, maximo. Vim omnem in nos confers. Facis maximum impetum contra nos. Adversarius es nobis nimis infensus, infestus, vehemens, sævus, imminens in exitium nostrum; nostrum sanguinem nimis avide sitiens; totus incumbens in perniciem nostram. Nimis a nobis discrepas; contra honorem nostrum niteris, undique adversaris, refragaris; adversus nos tendis; contra nostrum, amicorumque studium stas. Perpetuum nobiscum bellum suscipis. Cf. [Inimicitia], [Inimicus], [Pugno]. Usus: Quibus ornamentis adversor tuis? Omnibus in disputando adversabere?
ADVERSUM et ADVERSUS, Contre. adv. Syn. Contra. )( Pro. Usus: 1. Homo adversus Rempublicam, leges, salutem civium armatus. Adversus hostem aciem struere. Adversus clivum tendere. 2. Erga, envers. Adhibenda est adversus deos pietas, adversus amicos humanitas, adversus omnes officium. Cf. [Contra], [Erga].
ADVERSUS, a, um, Contraire. Syn. Contrarius, incommodus, sinister. )( Prosper, secundus. Phras. Viri non est, adversis rebus tam cito frangi, l’homme ne doit jamais se laisser abattre par l’adversité. Ad omnem calamitatem animos submittere; rebus turbidis, gravi fortuna, casibus adversis; infortunio quovis nimiopere commoveri; rebus afflictis, tristibus, duris, asperis, perturbatis debilitari, et exanimari; adversus casus, quibus hominum vita subjecta est et exposita, adversus fortunæ vim, impetum, injurias, tela, animo esse tam fracto et infirmo; in rebus trepidis, fractis, gravibus, incommodis, statim animo contrahi, et succumbere dolori. Cf. [Infelix], [Calamitas], Fortuna mala. Usus: 1. Valetudo adversa, mauvaise santé, maladie. Adversa Reipublicæ tempora, temps malheureux. Bellum, prælium, fortuna, res adversa, guerre malheureuse, malheur, adversité. Homo adversa in vulgus fama, avoir une mauvaise renommée. 2. Oppositus, ratione loci. Qui est à l’opposite, en face. Antipodes adversis vestigiis. Adversum solem intueri. Adverso flumine navigare. Adversa ire via. In adversam ripam evadere. In anteriore parte corporis. )( Aversus nempe in posteriore. Cicatrices, vulnera adversa id est, adverso corpore excepta, blessure reçue par devant.
ADVERTO, is, verti, versum, ere, a. Tourner, diriger vers; être attentif, remarquer. Syn. Aliquo, vel ad aliquid verto, observo, attendo, animadverto. Adv. Obscurissime. Phras. Adverto consilium tuum, je comprends bien ce que vous voulez. Subolet mihi consilium tuum; intelligo, quo istud pertineat, quid spectes; consilium tuum dudum introspexi; odoratus sum. Sentio sententiam tuam. Advertit me consilii tui ratio; obscurus quidam consilii tui sensus ad me pervenit; animo prospicio, quo res illa spectet. Usus: 1. In hanc plateam te adverte, tournez-vous vers cette place. Urbi agmen, navem littori, pedem ripæ, aures monitis, cursum aliquo advertere. 2. Transl. Ad res animi. Advertere animum ad dicta, écouter, faire attention. Vel absolute: De re aliqua diligenter advertere, faire grande attention à une chose. 3. Punio, n., punir. Advertere in aliquem. Cf. [Attendo], [Observo], [Converto].
ADVESPĔRASCIT, impers. Il se fait tard, la nuit approche. Phras. Vespertinum crepusculum adest; nox adventat; lucem tenebræ pellunt; vespera appropinquat; diei nox succedit; dies abit inclinante jam, vergente, prono in occasum sole; cedit jam nocti dies; præceps est in noctem diei tempus; obscura jam lux est; dies in vesperum inclinat. Cœlum vesperascit. Cf. [Vesperi].
ADVĬGĬLO, as, avi, atum, are, n. Veiller sur; être attentif à. Syn. Vigilo, pervigilo. Usus: Pro negotii gravitate advigilandum est. Cf. [Vigilo].
ADVŎCĀTĬO, ōnis, f. Aide, assistance, plaidoirie, réunion d’avocats. Syn. Patrocinium, advocati munus. Epith. Copiosa. Usus: Homo in re militari, quam advocationibus cautior. Ea advocatio clamoribus, lapidatione discussa, perturbata, repulsa est.