FĪLĬŎLUS, i, m. Tout petit enfant, fils chéri.
FĪLĬUS, ii, m. Fils. Syn. Stirps virilis, natus, gnatus; liberi, soboles virilis. Epith. Assiduus, bellissimus, blandus et gratiosus, carus, consularis, delicatior, dignus tanto patre, disertus, dissolutus, festivus, gnavus, prudens, probus, grandis, honestissimus, imago animi et corporis paterni, imbecillus, immanis; impurus, innocens, avarus, non amans suorum, præditus patria virtute, probus, pupillus, rusticus, simillimus patris, studiosus, eruditus, modestus, suavissimus, venustissimus, unicus. Usus: Filius effigies probitatis paternæ, imago animi et corporis. Est is in me pietate filius, consiliis parens, amore frater. Filium gignere, suscipere, procreare, enfanter un fils. Filium adoptare, adopter un fils. Filium supponere, supposer un enfant. Filium exponere, exposer son fils. Filium efferre, emporter un fils. Filii caritate aliquem diligere, aimer qqn comme un fils.
FĪLUM, i, n. Fil. Syn. Linum. Transl. Orationis contextus. Usus: Munusculum levidense crasso filo. Argumentandi tenue filum orationis.
FIMBRĬÆ, ārum, f. pl. Bord, franges (d’un vêtement). Syn. Vestium aut aliarum rerum extremitas. Epith. Madentes. Usus: Cincinnorum fimbriæ, estrémité bouclée des cheveux.
FĪNDO, is, fīdi, fissum, ere, a. Fendre, ouvrir, diviser. Syn. Diffindo, aperio, divido. Usus: Hoc quasi rostro finditur flumen. Paries finditur, et rimas agit.
FINGO, is, fingi, fictum, ere, a. Faire, façonner. Syn. Formo, informo, creo. Adv. Omnimodo, commode, extemplo, præclare. Phras. 1. Alium se fingit, il se montre autre qu’il n’est. Alium se, quam sit, ementitur, venditat; alium se gerit, alius est; novum sibi ingenium induit; nobilem se fert claro loco natum. Cf. [Simulo]. 2. Multa finxerunt, ils ont imaginé, inventé beaucoup de choses. Rem multis mendaciunculis adspersere; multa veris falsa affinxerunt; res magnam partem commentitiæ sunt; multa in his fabulis similia et composita videntur; fabulam dedere, qui ista commenti sunt. Cf. [Fictus], [Affingo]. Usus: 1. E cera, e materia, e marmore suos avos fingere. Natura te ad honestatem finxit. Se totum ad nutum, arbitrium, voluntatem alicujus fingere. 2. Simulo, imitor, contrefaire, déguiser. Fingere sibi vultum et incessum. Fingere, dissimulare, obtegere. 3. Comminiscor, inventer. Fingere crimen. 4. Æstimo, juger. Alios ex sua natura fingunt, ils jugent des autres par eux-mêmes. 5. Concipio animo, méditer, imaginer. Fingere animo ac cogitatione aliquid.
FĪNĬO, is, ĭi vel ĭvi, ītum, ire, a. Finir, terminer. Syn. Perficio, conficio, absolvo, finem facio, claudo, concludo, termino, modum statuo, finem affero, compleo, fastigium impono, perfungor, extrema persequor, modum facio, modum vel finem constituo, ad exitum perduco. )( Exordior, fundamenta jacio. Phras. 1. Bellum pace finiit, il termina la guerre par la paix. Ad belli exitum pervenit; bello defunctus est; bellum delevit; exitum bello imposuit; bellum restinxit; victoria ac pace terminavit; belli reliquias confecit, sustulit, delevit; belli ne scintillam quidem reliquit; bellum pace conclusit; belli reliquias persecutus est ac confecit; a diurnis belli contentionibus conquievit. Cf. [Absolvo], [Bellum]. 2. Negotium brevi finiam, je terminerai bientôt cette affaire. Negotio propediem supremam manum imponam; negotium propediem ad finem deducam; operi finem statuam; res propediem confecta erit; ad exitum perveniet, provehetur; negotio brevi finem afferam; negotium optato exitu concludam, terminabo. 3. Finitæ jam erant induciæ, l’armistice était terminé. Exierant, abierant jam induciæ. Cf. [Absolvo], [Perficio], [Finis]. Usus: Omnia utilitate finire, definire, définir.
FĪNIS, is, m. Fin, terme. Syn. Modus, terminus, exitus, ultimum, extremum. )( Initium, principium. Epith. Similis, optimus, simplex, teterrimus, vetus. Phras. 1. (Non multum deest ad finem, Vulg.), je suis presque à la fin. Parum abest a fine; parum abest, quin ad exitum res perveniat; res ab exitu non longe abest, in exitu res est; summam manum exspectat; affecta, nondum perfecta, confecta, absoluta res est. Cf. [Absolvo]. 2. Sub autumni finem, vers la fin de l’automne. Extremo jam autumno; autumno vertente, præcipitante, exeunte, prope exacto, circumacto. Cum in exitu jam autumnus esset; in extrema parte, ac conclusione autumni; autumno jam senescente; desinente in hiemem autumno; inclinante jam autumno. 3. A principio usque ad finem, du commencement à la fin. A capite ad calcem; a carceribus ad metam. 4. A fine ad principium redire, revenir de la fin au commencement. A calce ad carceres revocari; a meta ad carceres revocari; redire ad fontem; iter remetiri ad caput rei. 5. Finis principio non respondet, la fin ne répond pas au commencement. Extrema primis non respondent; extrema primis non congruunt; res exitum habet principio dissimilem; abludit a principio exitus. Usus: 1. Non faciam finem rogandi. Illa victoria finem bello attulit, præscripsit. Finem statuere, constituere, reperire, habere. 2. Causa, cujus gratia, fin, but, dessein. Cur? quem ad finem? Finis causa aliquid facimus. Finis honorum, quo referuntur et referenda sunt omnia. 3. Locorum, provinciarum extrema, unde finitimi, contrée; frontières. Lingua Latina finibus sane exiguis continetur. Imperii fines proferre, reculer les bornes de l’empire. Fines tueri, defendere ab incursionibus. Cf. [Extremus].
FĪNĪTĒ, Dans certaines limites, modérément. Syn. Definite. Usus: Avarus erit, sed finite; adulter, sed habebit modum.
FĪNĬTĬMUS, a, um, Voisin, proche. Syn. Vicinus, propinquus, confinis, proximus. Usus: Finitimus oratori poeta est. Falsa veris, ægritudini finitimus est metus. Vitia propinqua inter se et finitima. Regnum, gens finitima, peuples limitrophes. Cf. [Vicinus].