ĀER, aĕris, m. acc. aerem vel æra, Air. Syn. Cœlum, anima, spiritus, æther. Epith. Adversus, crassus, cretus, crassissimus, finitimus, fusus et extenuatus, natura maxime frigidus, et minime expers caloris, calore admistus. Immensus et infinitus, purus ac tenuis, proximus terræ, calidus, superior, temperatus, nihil proni habens, effluens huc illuc. Phras. 1. Aer salubria, climat salutaire. Cœlum tenue purumque. Cœli temperies salubris. Cœli temperies refovendis membris idonea. Cœlum temperatum, sincerum, mite, clemens, salubre. Grata, blanda, mitis, placida, mollissima auræ temperies. Cœli clementia, salubritas. Cœli mira temperies verno tempori maxime similis, sed quæ omnes anni partes pari salubritate percurrit. 2. Aer gravis, air lourd, malsain. Crassus nobis aer offunditur, circumfunditur. Pingue et concretum cœlum. Palustre cœlum caput gravat. Vix sustineo gravitatem cœli. Aer piger. Cœlum caliginosum, nebulosum. Usus: Aer alitur expirationibus terræ. Oritur ex respiratione aquarum. Terræ proximus crassus est, concretus in nubes cogitur. Aerem spiritu ducimus. Cf. [Cœlum].
ÆRĀRĬUM, ii, n. Trésor public. Syn. Pecunia publica; locus, ubi ea asservatur. Epith. Inops atque exhaustum, sanctius, vetus ac refertum. Usus: Rationes conferre ad ærarium. Ærarii depeculator, hirudo. Pecuniam in ærarium sanctius referre. Ærarium exhaurire.
ÆRĀRĬUS, a, um, Relatif à l’argent. Usus: Rationes ærariæ me sollicitum habent, je suis dans l’inquiétude à cause de la différence des monnaies quant au titre, à la valeur.
ÆRĀRĬUS, ii, m. Simple contribuable, citoyen privé de suffrage et du droit de servir au dehors. Qui præter æra pro capite tributi nomine pendenda, cæteris civium juribus ignominiæ causa multabatur. Usus: Ærarium aliquem facere; in vel inter ærarios referre. Ex ærariis solvere.
ÆRĀTUS, a, um, Couvert, orné d’airain. Syn. Ære tectum. Usus: 1. Lecti ærati, candelabra ærata. 2. Obstrictus alieno ære, criblé de dettes. Tribuni non tam ærati quam ærarii, tribuns moins riches en argent que préposés à l’argent.
ĀĔRĬUS, a, um, Aérien, de l’air. Syn. Spirabilis, flabilis, animalis. Usus: Aerii volatus avium.
ÆRŪGO, ĭnis, f. Rouille de cuivre, vert-de-gris. Syn. Quasi quædam scabies æs corrumpens. Usus: Æs Corinthium in æruginem incidit: ærugine consumptum, exesum, corruptum est.
ÆRUMNA, æ, f. Malheur, travail. Syn. Calamitas, labor, ægritudo laboriosa. Epith. Æterna, maxima. Usus: Graves, perpetuas ærumnas perpeti, superare. Ærumnis premi. Cf. [Angustia], [Miseria].
ÆRUMNŌSUS, a, um, Malheureux. Syn. Miser, calamitosus. Usus: Qui se ægritudini dedere, miseri sunt, afflicti, ærumnosi. Cf. [Miser], [Calamitosus].
ÆS, æris, n. Airain; monnaie, argent. Epith. Alienum, circumforaneum. Usus: 1. Æs temperare; statuam ex ære facere. Leges, pacta in æs incidere. In ære varias figuras cælare. Æs signare, graver sur l’airain. 2. Æs alienum, argent emprunté, dette. Usus: 1. Debita contrahere, faire des dettes. Æs alienum cogere, conflare, facere, ære alieno se obligare; nomina facere. 2. Debitis laborare, être accablé de dettes. Æs alienum habere; in æs alienum incidere; ære alieno laborare, premi, opprimi, obrui, obstringi; esse in ære alieno; in nominibus; æs alienum crescit. 3. Debita expungere, payer ses dettes. Ære alieno liberari, levari, exire; æs alienum dissolvere, relinquere, exonerare; nomina expedire, explicare, solvere, expungere. Dicitur etiam: Æs alienum meum, Patris, filii, quod a me. Patre vel filio contractum est, stipendio ignominiæ causa privatus. Cf. [Debitum], [Pecunia].