ÆSTAS, ātis, f. Été. Syn. Anni pars ferventior, tempus æstivum, calores æstivi. Epith. Iniens, integra, media, proxima, summa, tota. Usus: Æstas iniens, prope affecta, exacta. Ætas præfervida, nimiis calcribus et inusitatis torrida, sævissime candens.
ÆSTĬMĀBĬLIS, e, gen. com. Appréciable. )( Inæstimabilis. Usus: Æstimabile est, quod pondus aliquod habeat. Dignum æstimatione.
ÆSTĬMĀTĬO, ōnis, f. Estimation, appréciation. Syn. Pretii judicium. Epith. Æqua, æquior, communis, grata, mediocris, optima, non modo non incommoda, sed etiam grata, propria, remissior quam tolerabilis. Usus: 1. Facere æstimationem prædiorum, census, possessionum, faire une estimation. Cæsar æstimatione facta pecuniam pro præda solvit. 2. Æstimationem dare, accipitur pro re ab arbitris æstimata. Accipiendæ sunt tibi æstimationes Cæsaris voluntate. Litis æstimatio tibi persolvenda est 3. Æstimationem permittere alteri; calculum de se permittere, porrigere; censendi potestatem facere.
ÆSTĬMĀTOR, ōris, m. Celui qui estime, appréciateur, juge. Vulg. Taxator. Syn. Judex, arbiter. Epith. Acerrimus, æquus, æquissimus, injustus, callidus. Usus: Acerrimus rerum æstimator. Frumenti æstimator callidus et iniquus fuisti. Cf. [Arbiter].
ÆSTĬMO, as, avi, atum, are, a. Estimer. Syn. Æstimationem habeo, magni facio. Adv. Carius, care, large, liberaliter, necessario, severe, tenuissime, valde, illiberaliter. Phras. 1. Valde te æstimo, je vous ai en grande estime. Quem apud me locum teneas; quo apud me loco sis, nosti. Quanta sit mea in te observantia; quantum tibi tribuam, deferam; quæ mea sit de te opinio; quæ in te voluntas, quod studium, quem apud me locum obtineas, quo numero sis; quantum te demirer, et efferam, non ignoras. E virtute tua te pondero, pendo. De te pro merito tuo existimo. In parentis, fratris, amici numero te puto, repono, duco, colloco. Gradum, caritatemque filii apud me habes. Inter clarissimos viros merito tuo te numero, annumero. Alter mihi Cicero etc. es. Magni te merito tuo dependo. Multum dignitatis tibi tribuo. In magno, summo pretio te habeo. Præclara de te existimo, sentio. Magnæ indolis speciem, veramque ex moribus tuis capio. Pluris facio neminem. Magnam tui rationem duco, habeo. Tecum paucos comparo, vel neminem. Summum tibi honorem habeo. Si quos in aliquo pono, existimo, habeo numero, principe tu loco es; inter eos es, qui principem apud me locum obtinent. 2. Curandum tibi, ut ab omnibus æstimeris, vous devez avoir soin de vous faire estimer de tout le monde. Ut eximium gratiæ locum apud omnes obtineas; ut apud omnes in ingenti sis gloria; in summa laude sis; magno in honore sis, ut egregium de te omnium sit judicium, opinio, existimatio; ut res tuæ fiant maximi; ut in te laus virtutis sit maxima; ut auctoritas apud omnes magna habeatur; ut gravissime de te judicetur; ut auctoritate valeas plurimum; ut auctoritas tua magni sit apud omnes ponderis, ac momenti; ut singularis tua sit apud omnes auctoritas; ut auctoritatis habeas plurimum; ut virtutis tuæ apud omnes opinio sit singularis, habeatur, capiatur. 3. Virtus ab omnibus gentibus æstimatur, toutes les nations estiment la vertu. Summus honos habetur virtuti; virtuti plurimum defertur. Virtuti ubique honos est, persolvitur. Virtutis nomen apud omnes gentes magnum inprimis, et honestum est; virtus in pretio, in honore est; virtus inter ea est, quæ prima dicuntur. Cf. [Judico], [Pretium]. Usus: 1. De re venali, et bonis. Æstimandis possessionibus præfectus. Frumentum, litem æstimare, fixer le prix du blé, le taux de l’amende. 2. Judico, existimo, magni vel parvi facio, estimer, faire cas de. Ex veritate, non opinione res æstimandæ sunt. De aliis æstimare difficile est. Statua hæc non e materia, sed ex artificio æstimanda est.
ÆSTĪVA, ōrum, n. pl. Quartiers d’été. Syn. Locus, in quo æstatis ardorem devitantes bestiæ, et milites se continent. )( Hiberna. Usus: Æstiva attingere. In æstivis esse. Mediis caloribus militem in æstiva educere.
ÆSTĪVUS, a, um, D’été. Usus: Menses, dies æstivi.
ÆSTŬO, as, avi, atum, are, n. Brûler, être échauffé. Syn. Ardeo, ferveo; angor, irascor, tangor, vexor. )( Algeo. Usus: 1. Aer caloribus æstuat, la température est brûlante. 2. Transl. Ad animi affectiones. Desiderio, dubitatione, ira, cupiditate, invidia æstuat, exæstuat, brûler (d’amour, de jalousie etc.), être passionné. Cf. [Calor], [Caleo].
ÆSTŬŌSUS, a, um, Brûlant, chaud. Syn. Æstu et calore plenus. Usus: Æstuosa et pulverulenta via.
ÆSTŬS, ūs, m. Agitation. Syn. Fervor, agitatio fluctuum. Epith. Magnus, marinus, maritimus. Usus: 1. Æstus marini a luna commoventur, c’est la lune qui produit la marée. Æstu, febrique jactatur. 2. Transl. Vis et vehementia, force, violence, passion. Consuetudinis æstus multos absorbet. Æstus quidam gloriæ, æstus ingenii multos abripit, transversum agit. Æstu abstractus. Cf. [Calor], [Fervidus].