LĪBĔRĀLĬTER, Richement, largement; noblement. Syn. Large, munifice, benigne; ingenue. Usus: 1. Benigne liberaliterque dedit. 2. Homo liberaliter educatus.
LĪBĔRĀTĬO, ōnis, f. Délivrance, absolution, acquittement. Syn. Absolutio. Usus: Liberationem culpæ simul et errati veniam impetravi. Liberatio et vacuitas omnis molestiæ.
LĪBĔRĀTOR, ōris, m. Celui qui affranchit, libérateur. Syn. Vindex libertatis. Usus: Patriæ liberatores urbe carebunt, qui a cervicibus jugum servile dejecerant?
LĪBĔRĒ, Librement. Syn. Solute. Phras. Libere locutus sum, j’ai parlé avec franchise. Libertate animoque maximo erupit ex me vox, et sine cunctatione dixi, quod senseram; tum primum memorem libertatis vocem misi; incurri enimvero magna libertate verborum, fidenterque locutus sum; libero ore, et pro causa fidenter locutus sum. Usus: Licenter peccat, et libere. Constanter se gerit, et libere.
LĪBĔRI, ōrum, m. pl. Enfants. Syn. Filii, proles, soboles, nati. Epith. Suavissimi, carissimi. Phras. 1. Liberos gignere, devenir père. Liberos suscipere, tollere ex uxore; liberis operam dare; sobolem stirpis parare; liberos procreare; augeri liberis; liberos gignere. Usus: Liberos mater, generis præsidia, fortunarumque omnium socios peperit complures. Oro te, per quæcumque jura liberos parentibus jungunt, je vous prie par les liens qui unissent les parents à leurs enfants. Cf. [Pario].
LĪBĔRO, as, avi, atum, are, a. Affranchir, mettre en liberté, délivrer. Syn. Vindico, libertatem do; in libertatem vindico, restituo; in integrum restituo; expedio, solvo, laxo, relaxo, levo. Phras. 1. Liberabo vos hostili vi et metu, je vous débarrasserai de la violence et de la crainte des ennemis. Ex cæde et vinculis eripiam; jugum a vestris cervicibus depellam, removebo; ex improborum faucibus ac manibus eripiam; ab hostili terrore vindicabo; metum vobis omnem dejiciam; laqueos servitutis abrumpam; metum animi abstergam; faciam, ut ex illo metu reviviscat, ut cura omni relevetur, ut emergat; ut metu defungatur respublica; explicabo urbem periculo, et ex ærumna extraham. 2. Illo metu sensim liberor, cette frayeur se dissipe peu à peu. Metus mihi adimitur; metu me sensim exonero; metu me exsolvo; a longa formidine respiro; metum sensim amoveo; expedio me tandem cura et metu; curis solvitur animus. 3. Libera me, quæso, hoc metu, délivrez-moi de cette crainte. Metu me longo exime; metum hunc mihi exime, deme, absterge; expedi hac me sollicitudine; exsolve me ista sollicitudine; leva animum hac molestia; scrupulum mihi istum exime; istis me molestiis relaxa; exonera animum hoc metu. Cf. [Libertas]. Usus: Aliquem metu, sollicitudine, crimine, suspicione cupiditatis, molestiis animum liberare. Aliquem ære alieno liberare, payer les dettes de qqn.
LĪBERTAS, ātis, f. Liberté. Syn. Immunitas, licentia. )( Servitus. Epith. Carissima, dulcissima, non infesta, acerbitate suppliciorum jucundior, licita, præclara, sancta, summa, otiosa, tranquilla, equestris. Phras. 1. In libertatem se vindicarunt, ils recouvrèrent la liberté. In libertatem se asseruere; expedivere se e servitute; jugum exuere, excussere; servitutem exuere; in libertatem se restituere. Usus: 1. Libertatem dare, donner la liberté, affranchir. Largiri, concedere libertatem; libertatem vel libertate donare. 2. Libertatem habere, accipere, recipere, tenere, être libre. 3. Libertatem adimere, præcidere, occludere, enlever la liberté, réduire en esclavage. 4. Libertatem amittere, se libertate abdicare, perdre la liberté. 5. Libertatem recuperare, vindicare; se in libertatem restituere, recouvrer la liberté. 6. Licentia, liberté, licence. Libertate immoderata et concionum licentia Romana res concidit.
LĪBERTĪNUS, i, m. Affranchi, fils d’affranchi. Syn. Liberti filius. )( Ingenuus. Usus: Patre libertino natus.
LĪBERTUS, i, m. Affranchi. Syn. Justa servitute manumissus, manu assertus; ad pileum vocatus. Epith. Gratiosus, paternus et probatissimus, nequam, improbus.
LĬBET, bŭit et lĭbĭtum, est, imp. Il plaît, il convient. Syn. Placet, delectat, non displicet, volo, juvat. Phras. Si ita libet, si cela vous plaît. Si collibitum est; si ita commodum tibi est; si cordi est, si ita fert libido. Cf. [Placeo]. (Vulg. Pro libitu, à sa guise, selon son caprice). Cf. [Libido].