NŌNUS, a, um, Neuvième.
NORMA, æ, f. Equerre; règle, modèle, type, exemple. Syn. Lex, regula, præscriptum. Epith. Acerrima, certa, naturalis. Usus: Non hæc sunt Philosophorum acerrima regula, ac norma dirigenda. Natura est norma legis. Non est Epicurus ad istam normam sapiens. Plura homines judicant odio aut amore, quam veritate aut præscripto, aut rationis norma aliqua. Cf. [Regula].
NOSCO, is, nōvi, nōtum, ere, a. Chercher à connaître, étudier; connaître, savoir. Syn. Cognosco; cognitum, notum, perspectum habeo; notitiam rei habeo, perspicio, comprehendo. Adv. Bene, funditus, omnino, paululum, modo, plane, penitus, probe, pulchre, recte, satis. Phras. Nosco perbene adolescentem illum, je connais très bien ce jeune homme. Ita mihi notus est, ut sensum ejus et naturam plane perspexerim; pertractatas penitus perceptasque res illius habeo; percalleo res ejus omnes ac rationes; pulchre novi hominem; nihil ignoro rerum ejus; sensus ejus omnes cognitos habeo, et perspectos; ingenium hominis et mores probe, optime teneo; animi ejus ignarus non sum. Cf. [Notus], [Intelligo]. Usus: Jubet nos Pythius Apollo noscere nos ipsos. Non leges civitatis, non jura novit. Si Cæsarem bene novi, is est, qui, etc.
NOSTER, ra, rum, Notre, le nôtre. Usus: Noster est. Noster socer, video, venit.
NOSTRAS, ātis, omn. gen. De notre pays, indigène, compatriote. Syn. Noster, nostræ gentis, consuetudinis, artis, sectæ. Usus: Capior facetiis maxime nostratibus. Nostratia verba.
NŌTA, æ, f. Signe, marque, indice, symptôme; reproche, infamie, flétrissure. Syn. Signum, insigne, vestigium; infamia, dedecus, ignominia. Epith. Certa, falsa, insignis, justa, melior, quasi naturalis, propria, sempiterna, turpis; certæ, inscriptæ, infinitæ, optimæ, tenues, obscuræ, verisimiles, verissimæ. Phras. 1. Notam incurrit, il a encouru un reproche. In dedecus incurrit; nota inustus est; in reprehensiones hominum incurrit: reprehensionem non effugit. Cf. [Reprehensio]. Usus: 1. Nomina sunt tanquam rerum notæ. Ego illum de meliori nota commendavi. Optimæ notæ homo. 2. Infamia, ignominia, dedecus, opprobre, honte, infamie. Quæ nota domesticæ turpitudinis non est inusta vitæ tuæ? quod dedecus hæret infamiæ? Notam inurere alicui. Censoriæ severitatis nota inustus. 3. (Signum, cifra, Vulg.), signe, marque. Notam apponere ad malum versum. Epistolis notam apponam, quæ mihi tecum convenit, j’apposerai à mes lettres le signe convenu entre nous. Cf. [Signum].
NŎTĀBĬLIS, e, gen. com. Notable, remarquable, insigne. Syn. Insignis, conspicuus, conspiciendus. Usus: Si exitu notabili concluduntur.
NŌTĀTĬO, ōnis, f. Observation. Syn. Etymologia, interpretatio nominis, observatio. Usus: 1. Notatio naturæ peperit artem. Diligens notatio imaginum. 2. Castigatio, correction. Notatio censoria.
NŌTĬO, ōnis, f. Idée, notion, connaissance. Syn. Cognitio, intelligentia, notitia, significatio. Epith. Certa, complicata, naturalis atque insita. Communes, informatæ, consignatæ. Usus: Notiones rerum animis imprimuntur, e quibus non principia solum, sed latiores quædam ad rationem inveniendam viæ aperiuntur. Notionem rei capere, ac intelligentiam. Insitæ et quasi consignatæ in animis notiones. Informata, impressa est in animo DEI notio. Rerum omnium quasi adumbratas intelligentias seu notiones mente concipimus. Huic verbo. Beatus subjecta est notio gravissima, à ce mot de Bienheureux est attaché un sens très grave.
NŌTĬTĬA, æ, f. Connaissance, science, notion, idée. Syn. Notio, cognitio, prudentia, Epith. Dura, nova. Usus: Nullum animal præter hominem DEI notitiam habet. Natura ingenuit nobis notitias rerum plurimarum. Notitia rerum definiendo aperienda est.