PERTRACTO, as, avi, atum, are, a. Toucher, palper; appliquer son esprit, observer, étudier. Syn. Tracto, verso, pervolvo. Adv. Diligenter narrationem, mollius, penitus. Usus: Orator sensus mentesque hominum pertractare debet. Gesti negotii rationem diligenter et sæpe pertractare. Pertractare ea quæ rem continent, s’occuper de ce qui se rapporte au sujet. Cf. [Tracto].
PERTUNDO, is, tūdi, tūsum, ere, a. Percer, trouer, creuser. Usus: Cave, ne quis crumenam pertundat, prends garde que quelque filou ne coupe ta bourse.
PERTURBĀTĒ, Confusément, pêle-mêle, sans ordre. Syn. Confuse.
PERTURBĀTĬO, ōnis, f. Trouble, désordre, confusion; passion, trouble de l’âme. Syn. Motus animi turbidus, affectio animi, confusio, fluctuatio animorum. )( Serenitas, consilium, judicium. Epith. Brevis animi, diuturna, fœda, gravis ægritudinis, magna animi, opinabilis, tanta, vehementior, vitiosa, universa, voluntaria. Perturbationes cœlestes et maritimæ et terrenæ, hilariores, magnæ animi, moderatæ, naturales, rationis expertes, novæ, pestiferæ, tabificæ mentis, vitiosæ, voluntariæ. Phras. 1. Perturbationes animi compescendæ sunt, il faut réprimer ses passions. Opera danda, ut mens turbido animi motu semper vacet; ne condolescat, concupiscat, extimescat, efferatur lætitia; ne voluptate, libidine, metu, aut quavis alia animi ægrotatione jactetur; absint tabificæ mentis perturbationes, motus turbulenti jactationesque animorum incitatæ et impetu inconsiderato elatæ, rationem omnem repellentes. Sit animus vacuus, liber, solutus a gravibus illis concitationibus, tam inter se dissentientibus atque distractis. Frangendi sunt ac comprimendi motus illi turbidi iræ, cupiditatis, etc., contrarii inimicique rationis. Fervor ille concitatioque animi ac commotio, motus denique omnes rationi non obtemperantes coercendi ac reprimendi. Cf. [Motus]. 2. Magna est perturbatio temporum rerumque, les temps sont agités, tout est en révolution. Impeditissima sunt reipublicæ tempora; omnia sunt tumultus, timoris, fugæ plena; omnia divina humanaque jura permiscentur; magno in motu temporum, magna conversione rerum, magna confusione et perturbatione versamur. Quis est, qui non misceat in republica aliquid? qui has temporum inclinationes suis consiliis opportunas non ad patriæ perniciem convertat? Usus: 1. Perturbationes sunt turbidi animorum motus, aversi a ratione, inimici mentis vitæque tranquillæ. Nulli perturbationi animi aut fortunæ succumbere. Cavendum, ne in perturbationes exanimationesque incidamus. In maxima perturbatione sum, versor, jaceo. Magna perturbatione commotus sum. Impetu quodam animi et perturbatione potius quam consilio regi, incitari, obéir plutôt à un élan désordonné de l’âme qu’au jugement et à la raison. Sapiens omni perturbatione vacat. 2. Confusio, trouble, révolution. Quid est tumultus, nisi perturbatio reipublicæ? Cf. [Turbidus].
PERTURBĀTRIX, trīcis, f. Celle qui trouble, perturbatrice.
PERTURBO, as, avi, atum, are, a. Troubler, bouleverser. Syn. Turbo, perturbationem affero, concito; misceo, permisceo, confundo. Adv. Valde, vehementius. Phras. Perturbatus est animo, il a l’esprit bouleversé. Confusus ex recenti morsu animi, nec lingua, nec mente consistit. Metu luctuque alienatus animus perturbatione succumbit; in maxima perturbatione est, versatur, jacet. Cf. [Turbidus]. Usus: Non me clamor tuus iste commovet aut perturbat. Civitas seditionibus perturbata. Perturbato ordine ætatum seu confuso, l’ordre des temps étant confondu, interverti. Cf. [Turbo].
PĔRUNGO, is, nxi, nctum, ere, a. Enduire entièrement, frotter. Syn. Ungo. Usus: Corpora oleo perunxerunt, ils frottèrent d’huile tout le corps.
PĔRŪRO, is, ussi, ustum, ere, a. Brûler entièrement. Usus: Hominem perustum gloria magis magisque incendere, dévoré de l’amour de la gloire.
PERVĀDO, is, si, sum, ere, n. Arriver, venir; pénétrer, se répandre. Syn. Pervenio, permano. Usus: Ne quid in aures, quod noceat, possit pervadere. Rumor, fama, clamor urbem vel per urbem pervasit. Incendium per sata, tempestas per vineta pervasit. Ea opinio, is pavor omnium animos pervadit. Quaqua iter faceret, calamitas quædam pervadere videbatur.
PERVĂGĀTUS, a, um, Très répandu, très connu. Syn. Divulgatus, pervulgatus, vulgaris. Usus: In re tam clara, tam testata, tam illustri et pervagata. Vulgare, quotidianum, pervagatum. Res est notissima et pervagata. Cf. [Notus], [Rumor].