POMPA, æ, f. Procession publique où l’on portait les images des dieux, et qui se faisait dans les fêtes solennelles; pompe, cortége. Syn. Spectaculum apparatusque solemnis cum ostentatione et magnificentia quadam, qualis fieri solet in publicis supplicationibus et triumphis. Epith. Acerba, molesta, tota. Usus: In dicendo speciem et pompam adhibere. Cadaver exsequiis, pompa, laudatione spoliatum. Tota petitio illustris, splendida, pompæ plena, summam speciem ac dignitatem habuit.
PŌMUM, i, n. Fruit de toute espèce. Epith. Crudum maturum et coctum. Usus: Pomorum jucundus non gustatus solum, sed odoratus etiam et aspectus.
PONDĔRO, as, avi, atum, are, a. Peser; examiner, juger. Syn. Pendo, appendo; expendo, examino, æstimo. Usus: Causæ ratione, non vocibus ponderari debent. Quo animo fecerit, imprimis ponderandum est, il faut d’abord examiner dans quelle intention il a agi. Judicio certo aliquid ponderare. Fides ex fortuna non est ponderanda. Rem non suis ponderibus, sed populari quadam trutina examinare, non convenit judici, cujus est causas quaslibet suis momentis ponderare. Cf. [Examino], [Expendo].
PONDĔRŌSUS, a, um, Pesant, lourd. Usus: Ponderosam aliquam epistolam, plenam omnium non modo actionum, sed etiam opinionum, une lourde lettre, c. à d., très-longue, pleine de détails.
PONDO, (abl. adverb. sumptus vel subst. indecl.), Au poids, en pesant; une livre. Syn. Libra. Usus: Auri pondo centum, cent livres d’or. Exercitus coronam auream Dictatori libram pondo decrevit, une couronne d’or d’une livre pesant.
PONDUS, ĕris, n. Poids, pesanteur d’un corps. Syn. Gravitas, momentum. Epith. Contrarium, dignum æstimatione, inæstimabile, grande, grave, infinitum, innumerabile, magnum auri, majus argenti, permagnum argenti, naturale, par. Usus: 1. In terram omnia feruntur suo pondere. Suis rem ponderibus examinare. 2. Vis, auctoritas, gravitas, momentum, poids, autorité, influence. Tuæ litteræ maximi sunt apud me ponderis, tes lettres font le plus grand effet sur moi. Verborum pondera, autorité des mots. Singula verba, singula pondera.
PŌNE, Après, derrière. Syn. Post. Usus: Ante, pone, ad dextram, ad lævam, sursum, deorsum.
PŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. Poser, proposer. Syn. Propono. Usus: 1. Rem in medio conspectu ponere. Ponere alicui quæstionem. 2. Depono, poser, déposer, quitter. Tunicam, arma, bellum, inimicitias ponere. 3. Adhibeo, adjicio, mettre, placer. In aliqua re multum operæ, curæ; totum animum, curam, diligentiam ponere. 4. Consumo, employer à, appliquer à. Diem, multum temporis in aliquo negotio ponere. Ponere longam orationem in re aliqua. 5. Figo, statuo, repono, censeo, reputo, colloco, judico, puto, mettre au rang, au nombre de, regarder comme; déposer, quitter. Ponere mortem in malis; aliquid in laude, vitio ponere; in beneficii loco, in minimis, in lucro ponere. Multum in alicujus fide ac prudentia ponere. Beatam vitam multi in voluptate ponunt. In una celeritate posita salus est. Salutem patriæ in hoc vestigio temporis positam esse arbitror. Ponere beneficium apud ingratum. Se extra culpam ponere, montrer qu’on n’est pas coupable. 6. Rem in medio ponere; ponere ante oculos, mettre sous les yeux. Ponere in loco testimonii aliquid; loco sceleris aliquid ponere. In te positum est, il dépend de vous. Ponamus, satis in eo fuisse orationis et ingenii, supposons que, etc. Finge, rem ita habere; fac, ita esse; puta, statim interrogari te.
PONS, pontis, m. Pont. Epith. Angustus, aureus. Phras. 1. (Ex insula pontem ad urbem fecit, Vulg.), il fit un pont pour relier l’île et la ville. Insulam ponte facto conjunxit urbi; pons lapideus flumini impositus jungit urbem. Urbs angusto ponte adjungitur et continetur. 2. Pontem facere, faire, établir un pont. Fluvium ponte jungere; ripas committere; pontem sternere; pontem inducere; pontem consternere; flumen ponte consternere; pontem in flumine facere; fluvio pontem imponere; fluminis aut fossæ transitum ponte conjungere. 3. Pontem rescindere, couper, rompre un pont. Pontem a tergo interscindere, rescindere, dissolvere, rumpere, interrumpere, disturbare intercidere. Usus: Pontem facere, efficere. Pontem reficere, instaurare. Pontem demittere, dejicere, démolir, renverser un pont.
PONTĬFEX, ĭcis, m. Grand-prêtre, pontife. Syn. Antistes Sacrorum, Religionis; qui sacris præest et publicis sacerdotiis. Epith. Magnus, maximus, peritissimus; veteres, minores. Phras. 1. Pontifex Romanus, le souverain Pontife. Summus DEI in terris Vicarius; Christianæ religionis summus Antistes vel Interpres; Christianæ reipublicæ Moderator et Rector; supremus Christianæ rei Arbiter; summus Ecclesiæ Pastor; Christianæ reipublicæ Caput ac Princeps. 2. Pontificem creare, élire un pape. Summum alicui Pontificatum deferre; summum augustissimumque sacerdotium alicui conferre; ad summi Pontificatus fastigium aliquem evehere; vicariam Christi in terris potestatem alicui permittere; Reipublicæ Christianæ gubernacula alicui conferre; ad Pontificii imperii principatum aliquem evocare, aliquem eligere, qui DEI vice in terris fungatur. 3. Pontifex nunc est Leo XIII, Léon XIII est maintenant Pape. Christianæ reipublicæ clavum tenet; gubernacula moderatur; vicariam Christi in terris potestatem obtinet; Christianæ reipublicæ præest, præsidet; Christianæ reipublicæ principatum tenet; Christi vices personamque in terris gerit, sustinet; pontificatum gerit Leo XIII. Usus: Metellus pontifex diu ei sacerdotio præfuit. Pontificis partes, munia gerere, agere, sustinere.