POSTŬLO, as, avi, atum, are, a. Demander, prier, solliciter. Syn. Peto, posco, desidero, requiro. )( Recuso. Adv. Acrius, amplius, arroganter, impudenter, nominatim, plane, præclare, vehementius, nimirum, stulte. Usus: 1. Omnia a me postulas et exspectas. Ut temporis ratio, ut tua fides postulavit. Postularunt me de fœdere. Postulare fidem publicam. 2. Accuso, poursuivre, accuser. Ego Appium eadem lege de majestate postulavi. Cf. [Peto], [Desidero].
PŎTĀTĬO, ōnis, f. Action de boire; débauche, orgie. Syn. Perpotatio. Epith. Modica. Usus: Hesterna potatione oscitans.
PŎTĀTOR, ōris, m. * Buveur; grand buveur, ivrogne. Syn. Potor. Phras. Potator est magnus, c’est un ivrogne. Intemperantissimis perpotationibus deditus; diem mero frangere, obruere se vino, vino sepeliri solitus; temulentiæ nota infamis est; vini pernicies, gurges et helluo vini est, qui se vino intemperantius ingurgitat; patrimonium suum, facultates suas potationibus intemperantissimis lacerat; potationibus insanum in modum indulget; natus ad pocula exsiccanda; qui, si vino incaluerit, poscere majoribus poculis et Græco more bibere solet; largiore vino uti solitus; non modo invitare se plusculum, sed in multum semper vini procedere consuevit. Cf. [Bibo], [Ebrius].
PŎTENS, entis, omn. gen. Puissant. Syn. Qui in magna potentia est, qui magnas vires, magnas opes habet; summa potestate præditus, magnis copiis et opibus affluens; firmus opibus, armis opibusque præpotens. Usus: Ampla et potens civitas. Is potens ac florens per medium forum volitabat. Cf. [Magnus], [Potestas], [Possum].
PŎTENTĬA, æ, f. Puissance, force, faculté, pouvoir. Syn. Opes, vis, potestas, nervi, vires. Epith. Aliena, gratiosa, intolerabilis, invidiosa, inutilis, levis, inops, magna, nimia; nova, perniciosa, senatoria, singularis, summa, periculosissima. Usus: Potentia est ad sua conservanda et alterius obtinenda idonearum rerum facultas, la puissance est la possession des moyens de conserver ses avantages et d’obtenir ceux des autres. Magnam potentiam consequi. Intolerabilis est ejus potentia. Cf. [Potestas].
PŎTESTAS, ātis, f. Puissance, pouvoir, faculté. Syn. Facultas, copia, optio, ditio, imperium, magistratus, jus, jurisdictio, vis potestatis, munus. Epith. Incredibilis, infinita, integra, justa, legitima, libera, magna, nimia, par, patria, pestifera, prætoria, privata, regalis, regia, sempiterna, summa, tenuis, tota, tribunitia, amplissima, extraordinaria. Phras. 1. Virtutis maxima est potestas, la puissance de la vertu est immense. Omnia sunt in potestate ac ditione virtutis. Plane rerum omnium domina virtus est. Virtus late dominatur. Virtus una regnat ubique locorum; summum imperium habet in res omnes; vim habet infinitam; omnes superat difficultates; durissima quæque perrumpit; nullos formidat impetus, nullos fortunæ casus extimescit; omnia jure ac potestate complectitur; præest cunctis rebus humanis; imperium habet in omnia; virtuti cuncta parent, cedunt; virtuti subjecta sunt humana omnia. Quid est, quod assequi virtus non possit? 2. Cæsar habuit summam potestatem, César eut une puissance souveraine. Cæsaris infinita erat Romæ potestas, nec ullis legibus circumscripta; Cæsar sub jus suum ac potestatem terrarum orbem subjunxit; omnia suis armis obtinebat; orbem terrarum in sua potestate ac ditione tenuit; fortuna summam rerum ad Cæsarem detulit; penes Cæsarem potestas et dominatus erat rerum omnium; omnia in unius Cæsaris potestate vertebantur; Cæsar unus omnium maxime opibus, armis, potentia valebat. 3. Hoc in tua potestate est, cela est en votre pouvoir. Per te stat, quo minus, etc.; in tua voluntate id totum vertitur; tua in manu est; integrum tibi est; ejus rei arbitrium penes te est. Est hoc in tua potestate situm; ejus rei penes te potestas est; in tua potestate positum est; potestas ejus rei tota tua est. 4. Potestatem alicujus restringere, diminuer les pouvoirs. Habenas adducere; in ordinem cogere; alicujus potestatem arctioribus cancellis concludere, circumscribere, constringere. 5. Potestatem ampliare, augmenter les pouvoirs. Habenas remittere, ampliorem potestatem facere, dare, concedere, permittere, deferre. 6. Est sub potestate mea, il est en mon pouvoir, sous ma domination. In mea illum potestate habeo, teneo, contineo; in mea potestate ac ditione hominem teneo; meo imperio obnoxius est ac subjectus. Usus: Magistratuum potestatem obsidere; redigere aliquem in suam potestatem ac ditionem; sub alterius se potestatem subjicere. Iram in potestate habere, être maître de sa colère. Judices cum sui potestatem non facerent, n’accordaient plus d’audience. Se in potestate senatus futurum dixit, il dit qu’il serait aux ordres du sénat. De potestate exire, sortir de charge. Pro potestate aliquid imperare. Loquendi potestatem facere. Liberum spiritum ducendi nullam habeo potestatem. E sua potestate dimittere aliquem. Est mihi ejus rei amplissima potestas, cette chose est tout entière sous ma dépendance. Potestatem nocendi adimere; præcidere, eripere; potestate nocendi exuere, privare, ôter à qqn le pouvoir de nuire. Cf. [Possum].
PŌTĬO, ōnis, f. Potion, breuvage, médecine. Syn. Potus. Epith. Dulcicula, medica, prima, modica, contentissima. Usus: Medicus prima potione mulierem sustulit.
1. PŎTĬOR, ŏris, gen. com. Préférable, meilleur. Syn. Antiquior, carior, melior, prior. Phras. Cives potiores esse debent peregrinis, il faut préférer les citoyens aux étrangers. Civium in urbe partes sunt præcipuæ; cives anteferendi sunt exteris; potior habenda est ratio civium, quam advenarum. Primum officium civibus, alterum exteris ac peregrinis debetur. Usus: Mors mihi servitute semper erit potior. Nihil mihi mea fama potius, rien ne m’est plus cher que ma renommée. Nihil mihi potius fuit quam ut, je n’eus rien de plus pressé, de plus à cœur que, etc. Cf. [Præfero].
2. PŎTĬOR, īris, ītus sum, īri, d. n. S’emparer de, conquérir. Syn. Impetro, teneo, possideo, fruor. )( Careo. Adv. Abunde rebus. Usus: Rerum, civitatis, regni potiri. Pace potimur. Cf. [Fruor], [Habeo], [Possideo].
PŎTISSĬMUM, De préférence, principalement, surtout. Syn. Maxime, quam maxime, præcipue. Usus: Quærenti mihi, quid ad te potissimum scriberem.