ĂPĔRĬO, is, ui, ertum, ire, a. Ouvrir. Syn. Patefacio, recludo, resero. Adv. Aliquando, breviter, diligentius, paulum, studiosius. Phras. 1. Domum meam amicis aperio, ma porte est ouverte à mes amis. Domus mea patet omnibus; nemini clausa est amicorum. Adapertæ, expansæ fores sunt; angulos ædium mearum omnes amicis pervios facio, pando, resero. 2. Jussit vi aperiri portam, il ordonna d’enfoncer la porte. Militi negotium datum est, ut portas moliretur; seras, claustraque refringeret, revelleret; impetum in portas faceret. 3. Aperuit litteras, il ouvrit les lettres. Litteras resignavit; vincula epistolæ solvit, laxavit. 4. Animum aperire grave est, ouvrir son cœur est chose grave. Grave est, denudare judicia sua; animum patefacere; occulta sua apud aliquem expromere. Res est periculi plena, significationem dare, animi sui, sic ut sensus, voluntates ac studia quisque intelligat, perspiciat, cognoscat; ut pateant, exstent, perspecta sint studia nostra; ut ex signis quisque obviis de sensu nostro conjiciat. Usus: 1. Non ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire nesciat; nec ita reseranda, ut pateat omnibus, il ne faut être ni prodigue, ni avare. 2. Declaro, indico, explico, dissero aperte, facile reddo, découvrir, montrer, parler de... Studia, consilia, cogitationes, sententiam meam tibi aperire soleo. Philosophiæ fontes Socrates primus aperuit. Ego in senatu sceleratorum consiliorum fontes omnes aperui. Virtus sibi reditum in patriam aperit. Fores amicitiæ, occasionem ad invadendum aperire.
ĂPERTĒ, Ouvertement. Syn. Publice, plane, palam, non obscure, non dissimulanter. )( Tecte, ex insidiis, clam. Phras. Res in aperto, ac propatulo loco; in ore, atque oculis provinciæ; luce palam, inspectantibus omnibus gesta, chose faite ouvertement, au vu et au su de tout le monde. Apertissime et planissime rem explicare. Proferre aliquid aperte falsum. Simpliciter, candide et aperte loqui. Cf. [Palam].
ĂPERTŬRA, æ, f. Ouverture. * Usus: Contra eas cellas relinquantur aperturæ.
ĂPERTUS, a, um, Ouvert. Syn. Patens, manifestus, planus, ante oculos positus. Phras. Homo eat apertissimus, cet homme est très-ouvert. Eo ingenio natus est, ut amicitiam et inimicitiam in fronte promptam gerat; animo simplici est et aperto, animum in vultu et lingua promptum habet. Cf. [Sincerus]. Usus: 1. Nihil tam clausum, tam reconditum, quod istius cupiditati non apertissimum, promptissimumque foret. Apertam simultatem gerere. Apertum scelus. Nihil tam apertum, tam perspicuum. 2. Facilis, perspicuus, sincerus, ouvert; clair. Multus tibi apertus est ad laudem cursus. Homo apertissimus. Aperta, dilucida oratio.
ĂPEX, ĭcis, m. Sommet. Syn. Fastigium. Usus: 1. Apex senectutis est auctoritas. 2. Diadema regium, diadème. Aquila Tarquinio apicem imposuit.
ĂPHRACTUS, i, f. Vaisseau sans pont. Usus: Morata est navigationem aphractorum imbecillitas. Genus est navigii Rhodiis usitati.
ĂPIS, is, f. gen. pl. apium et apum, Abeille. Usus: Homines mollitia fluentes apis aculeum ferre non possunt. Apum examina, quibus plurimum natura ingenii atque artis tribuit.
ĂPŎLŎGUS, i, m. Narration, fable, apologue. Syn. Fabula, in qua bruta animalia inducuntur loquentia. Usus: Narrationes apologorum.
ĂPOPHTHEGMA, ătis, n. Apophthègme.
ĂPOSTĂTA, æ, Apostat. Syn. Datæ Christo fidei desertor impius; desertor sacri instituti. Phras. 1. Nuntium remisit religioni veræ, il a abjuré la vraie religion. Ejuravit Christi sacra; a fide Christo data impia defectione descivit; ejurato Christi nomine ad superstitiones pristinas se recepit; a vera Religione, ab recta in DEUM fide defecit; desertis Christi castris ad sacrilegas superstitiones revertit. 2. Defecit a sacri ordinis instituto, il a quitté son ordre, sa profession religieuse. Deseruit religiosum, quod professus erat, institutum; sua voluntate a religiosa se militia segregavit; spreta votorum religione profanis se iterum curis, rebusque reddidit; abruptis legum, religionumque vinculis in nefariam se libertatem restituit; descivit a religiosæ familiæ institutis. Obligatam sacramento fidem nefaria instituti desertione impius fefelit.