PRĪVO, as, avi, atum, are, a. Priver, dépouiller de qqche. Syn. Orbo, spolio, exuo, excludo, exspolio expertem facio. )( Augeo, orno. Adv. Indignissime, in perpetuum, crudelissime, paulo amplius. Phras. 1. Bonis omnibus privatus est, il a été dépouillé de tous ses biens. Ornamentis omnibus nudatus; præsidiis omnibus exutus; bonis funditus eversis, e patrimonio tanquam e naufragio nudus expulsus est; inanis, egens patriis bonis deturbatus, ejectus, abire, cedere coactus est. 2. Tot amicis me privari vehementer doleo, je regrette beaucoup d’être privé de tant d’amis. Tot amicorum jacturam graviter molesteque fero; tot amicis orbatum, spoliatum, destitutum me sine gravissimo dolore intueri non possum; fieri non potest, quin sim miserrimus, talibus amicis orbatus, quales nulli unquam erunt, et ut arbitror et confirmare possum, nulli certe fuerunt. Quis me tot ab amicis orbum, non miserrimum esse fateatur? Quæ mihi reliqua esse potest vitæ cupiditas, cum tot amicis caream; cum eos amicos, quos fidelissimos expertus sum, desiderem; cum tot amicos uno tempore mihi ereptos esse videam. Cf. [Eripio], [Adimo]. Usus: Aliquem civitate, suo jure privare.
PRO, Pour. Syn. Loco. Usus: 1. Hæc pro certis ad te scribo. Jam pro herede se gerit. Jam pro damnato habebatur. Unus mihi Cato pro millibus, Caton à mes yeux en vaut mille. 2. Propter, pour, à cause de. Pœnam pro peccato metuit. Pro jure amicitiæ id a te peto. Pro consulari auctoritate te moneo. Is a me pro summis suis virtutibus valde observatur. 3. Secundum, pro ratione, suivant, eu égard à, en comparaison de. Hunc pro dignitate satis laudare non possum. Reliqua pro tua prudentia, pro tempore, pro re nata curabis, selon tes lumières, dans ta sagesse. Pro opibus, pro virili parte juvabo, selon mes forces. Id pro mea consuetudine, breviter. 4. Alicujus gratia, causa, pour, en faveur de. Hoc non pro me sed contra me est. Venditare aliquid pro suo. Pro aliquo decernere. Pro se quisque certabat, chacun selon ses moyens, dans la mesure de ses forces; chacun pour soi. 5. Ante, devant. Pro tribunali; pro æde Castoris sedens. Pro templis omnibus, devant tous les temples. 6. Cum comparativis, en comparaison de, en proportion de. Turba majorem, quam pro numero, speciem gerens. Sella, quam pro habitu corporis, excelsior.
PRŎĂVUS, i, m. Père du grand-père ou de la grand’mère, bisaïeul. Syn. Avi paterni vel materni. Epith. Privatus.
PRŎBĀBĬLĬS, e, gen. com. Croyable, admissible, probable. Syn. Verisimilis, credibilis. )( Incredibilis. Adv. Leviter, maxime, sane, omnino. Usus: 1. Probabile est, quod fere fieri solet aut in opinione positum est. Probabilem facti rationem reddere, motif plausible. Causam alicujus reddere probabilem. 2. Laudandus, tolerabilis, louable, bon. Probabilis orator, orateur estimable. Probabile ingenium, discipulus probabilis, excellent disciple.
PRŎBĀBĬLĬTAS, ātis, f. Probabilité, vraisemblance. Syn. Verisimilitudo. Epith. Captiosa, magna. Usus: Multa sunt, quæ nos aliqua probabilitate fallunt.
PRŎBĀBĬLĬTER, Probablement. Syn. Credibiliter. Usus: Ex quo potest probabiliter confici.
PRŎBĀTĬO, ōnis, f. Approbation, assentiment. Syn. Approbatio. )( Improbatio. Epith. Gratuita, locuples, grata. Non ob probationem datum est pretium, cum multa sint improbata.
PRŎBĀTOR, ōris, m. Approbateur. Syn. Approbator. Usus: Nihil interest inter suasorem facti et probatorem.
PRŎBĀTUS, a, um, Éprouvé, bon, excellent. Syn. Spectatus. Usus: Vita spectata et probata. Cf. [Probus].
PRŎBĒ, Bien, comme il faut. Syn. Recte, præclare. Usus: Quod cum probe scirem, tenerem. De ea re probe curasti.