PUNGO, is, pŭpŭgi, punctum, ere, a. Piquer, percer. Syn. Ango, molestiam affero, perstringo, mordeo, stimulo, stimulum admoveo, stimulis fodio; aculeum relinquo in animo. Adv. Perleviter. Usus: Hunc mihi ex animo scrupulum evelle, qui me dies noctesque stimulat et pungit, délivrez-moi de ce scrupule qui me tourmente nuit et jour. Pupugit me tua epistola, votre lettre m’a fort tourmenté. Si paupertas momordit, si ignominia pupugit, spes te sustentet.
PŪNĬO, is, īvi vel ĭi, ītum, ire, a. Punir châtier, infliger une punition. Rad. a Pœna. Syn. Castigo, plecto, vindico, ulciscor, pœna vel supplicio afficio; supplicio constringo; animadverto, pœnam sumo; mulctam, pœnam, supplicium irrogo; exemplum in aliquem edo. Adv. Crudelius, levius. Phras. 1. Æquum est ut judices reos severe puniant, il convient que les juges punissent sévèrement les coupables. Animadvertendum est in homines nocentes; severa sit in nocentes animadversio et castigatio; id agendum est judicibus, ut pœnas a nocentibus severissimas exigant; improborum audaciam judices severissimis pœnis comprimere debent; æquum est, ut judices severa de nocentibus sumant supplicia; ut auctores facinoris ad piaculum noxæ objiciant; ut pœnas a nocentibus petant, expetant, repetant, quam gravissimis afficiant; ut manum admoveant nocentibus et pœnas ab iis quam severissimas judicio persequantur. Æquum est, ut judices reos non tantum verbis castigent, sed mulcta, vinculis verberibusque coerceant; severe in nocentes animadvertant; scelera acerrime vindicent; pœnas nocentibus irrogent; pœnas in sontes capiant. 2. Rei puniantur, que les coupables soient châtiés. Rei scelerum pœnas pendant, dependant, persolvant; pœnis legibusque judiciorum teneantur; pœnam habeant sceleribus parem; supplicium de se dent; in pœna sint; pœnas dent suorum scelerum; plectendi, castigandi, male mulctandi sunt; luant improbi dignas facinoribus pœnas; supplicium persolvant; digna eorum factis animadversione afficiantur. 3. Nondum puniti sunt, ils n’ont pas encore été punis. Nondum ad supplicium dati sunt; nondum pœnam suorum facinorum solverunt; nondum severe satis in illos vindicatum; nihil adhuc gravius in illos consultum; nondum expiata sunt eorum flagitia; nondum pœnam habent noxia capita. 4. Satis punimur, nous sommes assez punis. Satis pœnarum subimus, suscipimus, ferimus, sufferimus; satis pœnarum damus, habemus; satis superque pœnarum pendimus; satis supplicii innoxio præbemus sanguine; satis pœnarum est, quod in nos constitutum est. Cf. [Pœna]. Usus: Sontes, maleficium, peccata punire.
PŪNĪTOR, ōris, m. Celui qui punit, vengeur. Syn. Ultor, vindex, exactor supplicii.
PŪPILLA, æ, f. La pupille de l’œil. Usus: Feminæ visu nocent, quæ duplicem pupillam habent.
PŪPILLUS, i, m.; a, æ, f. Enfant, qui n’a plus ses parents, orphelin, orpheline, pupille. Syn. Impuber, qui desiit esse in patris potestate. Epith. Infans. Usus: Pupillum fraudare, cujus ætatem et solitudinem, etiam si tutores non essent, defendere prætor debuit.
PUPPIS, is, f. L’arrière du vaisseau, la poupe. Syn. Pars navis posterior. )( Prora. Usus: Gubernator sedens in puppi. Convertere navem ad puppim.
PŪRĒ, Purement, innocemment. Syn. Caste simpliciter, candide. Usus: Quiete, pure, eleganter acta ætas.
PURGĀTĬO, ōnis, f. Justification; purgation. Syn. Satisfactio, excusatio. Usus: Inedia, purgationibus, vi morbi consumptus. Purgatio est, cum factum conceditur, culpa removetur.
Purgātōrĭum, ĭi, n, Purgatoire. Phras. 1. Locus et regio apud inferos, in quo elapsi e coporibus humanis piorum animi, antequam in beatorum sedes transferantur, salutarium flammarum ignibus lustrantur et perpoliuntur. Locus expiandis post mortem peccatis destinatus. Animorum vitas noxas expiantium post mortem sedes. Locus ubi contracta piacula per ignem expiantur a morte. Piacularis animorum carcer. Piacularia demortuorum stativa. Piaculares, purgantes post mortem flammæ. Locus ubi contractæ per vitam animorum labes acerba sed salutari expiatione absterguntur. Pœnæ piaculares, quas solutæ corporibus animæ luunt, persolvunt. 2. (Liberare animas ex purgatorio, Vulg.), délivrer les âmes du purgatoire. Expiatas lustrali igne animas cruciatibus eximere; ex piacularibus ignibus animas ad æterna gaudia transferre; addictos piacularibus flammis animos ad cœlum evehere; animos e piaculari carcere ereptos in libertatem asserere; lustralibus flammis eripere animas, quæ admissas in hac vita noxas illo in igne expiant.
PURGO, as, avi, atum, are, a. Rendre pur, purifier, purger, nettoyer. Syn. Expurgo; excuso. Adv. Diligenter, præcipue. Phras. (Purgare, Vulg.), purger. Humores noxios extrahere, medicamentis abigere, discutere, dissipare; purgatione alvi, alvi ductione uti; purgare alvum, laxare, solvere, mollire; alvum ciere, medicamentis citare, movere. Usus: l. Alvum purgare. Educ tuos tecum, purga urbem. 2. Excuso, defendo, culpa libero, laver d’une accusation; justifier, disculper. Purgavit se mihi per litteras de negligentia scribendi. Cf. [Excuso], [Causor].