RĔPRĔHENDO, is, di, sum, ere, a. Retenir, arrêter; reprendre qqn, gourmander, blâmer. Syn. Increpo, arguo, redarguo, accuso; verbis castigo, exagito, insector; aliquem asperius appello, objurgo, in crimen voco. Adv. Brevi, gravius, leviter, libere temeritatem, errorem male, magnopere, merito quid in aliquo, pergraviter, plane, recte, vere, commode, ita, valde, subtiliter, vehementer, vulgo judicium. Phras. 1. Cato vehementer reprehendit Pompeium, Caton blâma fortement Pompée. Graviter invectus est in Pompeium; magna vocis libertate Pompeium perstrinxit; verbis vehementer accepit Pompeium; gravioribus verbis insectatus est; gravioribus verbis exagitavit? Cato Pompeii ambitionem verbis atrocibus castigavit; Cato Pompeium jurgio adortus, vitio illi dabat immoderatam honoris cupiditatem; carpebat liberrime ambitionem Pompeii; increpitabat identidem Pompeium, magistratum plus æquo appetentem; Pompeius non effugit, vitare non potuit vituperationem Catonis. Pompeius non in paucas Catonis reprehensiones incurrit; Pompeius Catonis vituperationem subiit; in magnam vituperationem venit apud Catonem; Pompeii ambitio in vituperationem cadebat Catonis. Notavit Pompeium Cato persæpe, et gravi objurgatione conscidit, jurgiis laceravit; verbis increpuit, male verbis accepit. Cf. [Alloquor], [Objurgo], [Vitupero]. Usus: 1. Gravissimis verbis aliquem reprehendere et exagitare. Difficile est, in quo quis offenderit, alios reprehendere, il est difficile de reprendre les autres pour des fautes qu’on a soi-même commises. 2. Retraho, manu abduco, retenir, arrêter. Revocat virtus vel potius manu reprehendit, la vertu me rappelle ou plutôt elle m’arrête de la main. Cf. [Reprobo].
RĔPRĔHENSĬO, ōnis, f. Action de reprendre, réprimande, correction; blâme, critique. Syn. Vituperatio. Epith. Bella, difficilis et lubrica, familiaris, falsa, justa, levior, minima, nobilis. Usus: Culpæ reprehensio. Habet ea res justam reprehensionem. In varias reprehensiones incurrere. A reprehensione longe abesse. Caret ejus vita reprehensione. Omnem reprehensionem fugere.
RĔPRĒHENSOR, ŏris, m. Censeur critique. Syn. Exagitator, accusator.
RĔPRESSOR, ōris, m. Celui qui réprime. Syn. Vindex.
RĔPRĬMO, is, pressi, pressum, ere, a. Retenir, arrêter, réprimer. Syn. Contineo, comprimo, coerceo. Adv. Aliquantulum, valde, paulisper. Phras. Improbam ejus cupiditatem repressi, j’ai réprimé ses passions mauvaises. Cupiditatem retudi, fregi et abjeci; perfeci equidem, ut ne posset cupiditati suæ satisfacere, libidini obtemperare, inique cogitata perficere, improba consilia ad exitum perducere. Longius cupiditate processisset, nisi ego incurrissem, occurrissem, obviam ivissem, me objecissem, obstitissem, restitissem, impedivissem, impedimento fuissem, impedimenta objecissem. Rapiebat eum cupiditas, ego repressi; efferebat cum libidinis impetus, ego modum statui; indomitam ejus cupiditatem domui; effrenatæ ejus libidini frenos injeci; cum ab effrenata cupiditate refrenavi. Cf. [Coerceo], [Cohibeo]. Usus: Vim, conatum, audaciam reprimere. Se a supplicio sumendo, ab ira reprimere et continere. Me horum aspectus in ipso orationis cursu repressit, leur vue m’arrêta court au milieu de ma harangue.
RĔPRŎBO, as, avi, atum, are, a. Réprouver, rejeter, condamner. Syn. Improbo, rejicio. Phras. Non video quid reprobare in vita ejus possint, je ne vois pas ce qu’ils peuvent condamner dans la vie de cet homme. Non video quæ pars vitæ ejus justam reprehensionem habere; quid incurrere in aliorum reprehensiones possit. Non video quid vitio illi dare, vertere; quid fraudi tribuere; quid culpæ in eum conferre; qua culpa eum condemnare; quid in eo carpere; quam culpæ notam ei inurere; quo crimine accusare; cujus culpæ insimulare eum possint. Vita ejus longissime abest a justa reprehensione; reprehensione caret. Non video quid sequius sit in ejus moribus, quod in justam reprehensionem cadat. Cf. [Reprehendo]. Usus: Reprobare alterius sententiam. Cf. [Rejicio], [Dissensio], [Damno].
RĔPRŌMISSĬO, ōnis, f. Promesse réciproque. Syn. Restipulatio. Epith. Recens.
RĔPRŌMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. Promettre en retour, prendre un engagement réciproque. Syn. Restipulor, stipulanti promitto, spondeo. Usus: In referenda gratia hoc vobis repromitto. Non mehercule tibi repromittere istud ausim, je n’oserais en vérité vous donner une pareille garantie. Cf. [Polliceor], [Promitto].
RĔPŬDĬĀTĬO, ōnis, f. Action de rejeter, refus, dédain. Syn. Rejectio. Usus: Repudiatio supplicum superbiam arguit.
RĔPŬDĬO, as, avi, atum, are, a, Rejeter, repousser. Syn. Nuntium remitto, rejicio. Adv. Certe, constanter, contumaciter, fortiter, funditus, ingrate, impie, plane, sapienter, superbissime, valde. Usus: Consilium alicujus, vota, preces repudiare. Conditionem æquissimam repudiavit. Cf. [Rejicio], [Abjicio].