[229]: Fredegar., c. LX: «Luxuriæ supra modum deditus, tres habebat, ad instar Salomonis, reginas, maxime et plurimas concubinas... Nomina concubinarum, eo quod plures fuissent, increvit huic chronicæ inseri.»

[230]: Gesta Dagob., c. I, ap. Scr. Rer. Fr., II, 580. «Clotharius tum præcipue illud memorabile suæ potentiæ posteris reliquit indicium, quod rebellantibus adversus se Saxonibus, ita eos armis perdomuit, ut omnes virilis sexus ejusdem terræ incolas, qui gladii, quem tum forte gerebat, longitudinem excesserint, peremerit.»

[231]: Fredegar., c. XLVIII: «Homo quidam, nomine Samo, natione Francus, de pago Sennonago, plures secum negotiantes adscivit; ad exercendum negotium in Sclavos, cognomento Winidos, perrexit. Sclavi jam contra Avaros, cognomento Chunos... cœperant bellare... Cum Chuni in exercitu contra gentem quamlibet adgrediebant, Chuni pro castris adunato illorum exercitu stabant; Winidi vero pugnabant, etc... Chuni ad hyemandum annis singulis in Sclavos veniebant: uxores Sclavorum et filias eorum stratu sumebant... Winidi, cernentes utilitatem Samonis, eum super se eligunt regem. Duodecim uxores ex genere Winidorum habebat.»

[232]: Fredegar., c. LXXII: «Cum dispersi per domos Bajoariorum ad hyemandum fuissent, consilio Francorum Dagobertus Bajoariis jubet ut Bulgaros illos cum uxoribus et liberis unusquisque in domo sua in una nocte Bajoarii interficerent: quod protinus a Bajoariis est impletum.»

[233]: Τοῦ χὠρου ἐπίσκοποι.—Dans les Capitulaires de Charlemagne, on les nomme: «Episcopi villani;»—Hincmar, opusc. 33, c. XVI: vicani.—Canones Arabici Nicænæ Synodi: «Chorepiscopus est loco episcopi, super villas et monasteria, et sacerdotes villarum.»—Voy. le Glossaire de Ducange, t. II.

[234]: Saint Domnole, aimé de Clotaire pour avoir souvent caché ses espions du vivant de Childebert, allait en récompense être élevé au siége d'Avignon. Mais il supplie le roi «ne permiteret simplicitatem illius inter senatores sophisticos ac judices philosophicos fatigari.» Clotaire le fit évêque du Mans. Greg. Turon., l. VI c. IX.

[235]: Frodoard.

[236]: Dans l'île d'Anglesey, il y a deux places appelées encore le Cercle de l'Astronome, Cærrig-Bruydn, et la Cité des Astronomes, Cær-Edris. Rowland, Mona antiqua, p. 84. Low, Hist. of Scotl., p. 277.

[237]: Solitaires de Dieu. Deus et Celare, Cella, ont des racines analogues dans les langues latine et celtique.

[238]: Les femmes et les enfants des culdées réclamaient une part dans les dons faits à l'autel. (Low.)