CVIII. Inde accipit a laminis quoque albis, dummodo elasticis, a charta argentea, a tela item argentea: bracteis vero plumbeis, stamneis adhuc dat.
CIX. Tandem et ab his accipit.
CX. Ex quo 2., et 3. pariter illustrantur. 2. eo quod jam differentiae inter corpora resinosa minus obscure emergant. 3. quod quaedam series corporum metallicorum, seu partitio per gradus (scalam vocabo) se prodat, qua quaeque aptiora se praebent igni in resinis ope affrictus congerendo.
CXI. Verum quidem est ligna tali pacto successive tentata in eo aliquid discriminis ostendere, quod alia post multas etiam horas, quin et post plures dies nonnisi ad aliquot gradus descendant, videlicet non accipiant nisi a bractea aqua gummata[31] obducta, aut etiam ab aurichalco, et charta inaurata; pergant vero dare bracteis plumbeis, stamneis: dum contra alia vix calorem amiserunt, cum jam ab omnibus bracteis metallicis accipiunt, imo nonnulla et a serico nigro, panno etc. At quid inde conficitur? Scilicet non omnia ligna omnes scalae metallorum gradus descendendo percurrere; non vero ullatenus invertere.
CXII. Non dissimulabo tamen postquam in sua quaque sede assignando corporibus metallicis processeram, certam quamdam aberrationem deprehendisse: quam priusquam aperio, non inutile erit diligentius perscrutari cur aliqua metalla aptiora sint igni suo suppeditando.
CXIII. Porro plura ad id conferre allatis experimentis docemur. Sunt nempe: aqua gummata; color ipse metalli; elasticitas.
Aqua gummata: etenim a bractea stamnea hac linita accipit lignum, quod cuivis bracteae nudae dat (CVI).
Color: namque sunt ligna, quae accipiunt a lamina aurea, aenea, ex orichalco, dant vero argenteae, aut cuivis albae laminae; similiter accipiunt a charta inaurata, quae dant chartae argenteae (CVII).
Elasticitas: constat enim ligna, quae a laminis elasticis albis accipiunt, adhuc dare laminis plumbeis, aut stamneis (CVIII): item sulphur et colophonia accipiunt ab elasticis, dant non elasticis (CI) etc.
CXIV. Quod ad elasticitatem spectat mirum non videbitur affectionem hanc plurimum conferre ut metalla ignem suum resinis impertiantur. Concipi enim potest partium elasticarum motum plane diversum motu partium non elasticarum efficacius agere, ut ignis e corpore extrudatur. Alioqui jam compertum habemus calorem, qui elasticitati est maxime affinis, corpora disponere igni suo ope affrictus dimittendo.