que partout en puet-on et venir et aler.
Ed. del Michelant (Bibl. d. liter. Ver.), Stoccarda, 1846, p. 46.
[397]. Questa curiosa leggenda di Aristotele è narrata da Alessandro Neckam nei seguenti termini(De naturis rerum, CLXXXIX): «Viam igitur universae carnis ingressurus dictus philosophus, subtilissima scripta sua jussit in sepulcro suo secum recondi, ne utilitati posteritatis suae deservirent. Sed et nescio qua vi naturae aut artis potentia, ne dicant magicae artis prodigio, locum sepulcro suo vicinum circumquaque sibi adeo appropriavit, ut illum nemo etiam diebus istis intrare possit. Sed ad quid scripta illa, quae ad usibus aliorum invidit, composuit? Ferunt nonnulli Antichristi versutiis locum dictum cessurum, et scripta ibidem reposita ipsum putant inspecturum. Afferent namque, ut aiunt, nuntii ipsius secreta Aristotelis conspectui illius qui idolum et abominationis et desolationis erit. Sed incertis fidem adhibere quis audeat?» Questo racconto è ripetuto, quasi senza mutarvi sillaba, da Ranulfo Higden, Polychron., l. III, c. 24.
[398]. La leggenda che narra di Aristotile innamorato è ancor essa di origine letteraria, sebbene diventasse poi popolarissima.
[399]. Comparetti, v. I, p. 195. Bonamente Aliprando dice nel c. 3 della sua Chronica della città di Mantova (ap. Muratori, Antiq. ital., t. V) che Virgilio
Per la testa grossa che lui avia
Da' scolari Marone era chiamato.
Alessandro Neckam dice che Virgilio nacque sotto l'influsso delle Verglie ed ebbe da esse il nome. De laud. div. sap., dist. 1ª, v. 396-404. Il nome di Virgilio rimandava anche a virgo e virga, e in esso si trovava la prova della verginità, della cristianità, della magia del poeta. Verga della radice di Jesse si chiamava simbolicamente Cristo, e la verga è strumento principale d'arte magica.
[400]. Johannis de Alta Silva Dolopathos, sive de Rege et Septem Sapientibus, pubblicato da H. Oesterley, Strasburgo e Londra 1873.
[401]. P. 82-3: Mortuus est autem eo anno rex Dolopathos, sed et Virgilius obiit, illosque duos quaternulos, quos de artibus conscripserat, in suprema mortis sue hora manu inclusit, nec ultra ab aliquo potuerunt evelli. Aiunt aliqui, eum per invidiam hoc fecisse, alii dicunt idcirco factum, ne dum artes ab omnibus discerentur, vilescerent, nec ulli amodo honor debitus pro ipsarum scientia prestaretur.