[115.] Per ussit: è in piazza de' Mercanti. Ma Galvano Flamma, frate e cronista di retto senso, dice: In marmore super equum residens sculptus fuit, quod magnum vituperium fuit. Il Frisi, nelle Memorie di Monza, vol. II, 101, reca gli statuti dell'arcivescovo Leon da Perego e dell'arciprete di Monza contro gli eretici.
[116.] Documenti diplomatici degli Archivj milanesi.
[117.] Quia in civitate Brixiæ, quasi quodam hæreticorum domicilio, ipsi hæretici et eorum fautores nuper in tantam vesaniam proruperunt, ut armatis turribus contra catholicos, non solum ecclesias quasdam destruxerint incendiis et ruinis, verum etiam, jactatis facibus ardentibus ex eisdem, ore blasphemo latrare præsumserint quod excommunicabant romanam ecclesiam et sequentes doctrinam ejusdem; volumus et mandamus ut turris dominorum de Gambara, et turris Ugonum, turris quoque Orianorum, et turris filiorum quondam Botatii, de quibus specialius et vehementius ad insanias hujusmodi est processum, diruantur omnino, et usque ad terræ pulverem detrahantur; non reædificandæ de cætero absque Sedis Apostolicæ licentia speciali, sed in acervos lapidum ad memoriam et testimonium pœnæ tantæ vesaniæ tantique criminis permansuræ: atque in eadem damnatione sint turres quæ sunt ob causam hujusmodi jam destructæ. Aliæ vero turres, quarum domini, etsi ad tanti furoris rabiem non processerint, eas tamen contra catholicos munierunt, usque ad tertiam partem, vel usque ad mediam, pensatis excessuum quantitatibus, diruantur, nec eleventur de cætero, nisi, etc. Nullus autem eorum qui nominatim excommunicati sunt hac de causa, sive sint hæretici, sive ipsorum fautores, absolutionis beneficium assequatur, nisi personaliter ad apostolorum sedem accesserit, excepto mortis articulo, etc. Honor., lib. IX, ep. 146.
[118.] Ricardi S. Germani Chron. ad ann. 1232.
[119.] Ap. Mattia Paris ad 1243.
[120.] Venientes Pratum, pro facto D. Imperatoris, bona Paterinorum et Paterinarum ibi morantium fecimus publicari, et domos eorum fecimus subverti et destrui, ponentes firmum bandum et mandatum ex parte D. Imperatoris, quicumque pratensium vel de districtu aliquid Paterinorum vel Pater Plinarum in domo sua receperit, consilium vel auxilium in verbo vel in facto eis dederit, et si potuerit eum capere et non ceperit, et si nuntio D. Imperatoris in hac parte aliquo modo contradixerit, vel et pro posse non obediverit, condemnamus eum in centum libras pisanorum, etc.
[121.] P. Domenico Maria Sandrini, Vita di frà R. Calcagni, ms.
[122.] Convien dire che le carte del Sant'Uffizio siano andate nel vescovado o a Roma, perocchè l'archivio di Stato contiene soltanto poche tra quelle che furono di Santa Maria Novella e di Santa Croce. Di Santa Maria Novella, del 1245 ve n'ha diciannove, dove varj Consolati confessano avere a bella posta disturbato le prediche de' frati: esistono pure le sentenze contro Pace e Barone, pronunziate in piazza di Santa Maria Novella, e fra i testimonj incontrasi Pietro da Verona.
[123.] A Forlì si venera il beato Marcolino, che pretendesi sia stato l'uccisore di Pietro da Verona, e che dappoi si convertì. Pochi anni dopo, frà Tommaso domenicano, facendone il panegirico, disse che san Francesco avea ricevuto le stimmate da Dio morto; ma san Pietro da Dio vivo. Tal proposizione mise in subbuglio i Francescani contro i Domenicani, e fu riprovata da papa Nicolò IV.
[124.] Chronicon Parmense, nei Rerum It. Scriptores IX.