[692]. Varron, R. R. I, 16, 3:..... item si ea oppida aut vici in vicinia aut etiam divitum copiosi agri ac villae, unde emere possis quae opus sunt in fundum, quibus quae supersunt venire possint, ut quibusdam pedamenta aut perticae aut harundo, fructuosior fit fundus, quam si longe sit imputanda, non numquam etiam, quam si colendo in tuo ea parere possis. Itaque in hoc genus coloni potius anniversarios habent vicinos quibus imperent medicos, fullones, fabros, quam in villa suos habeant, quorum non nunquam unius artificis mors tollit fundi fructum. Quam partem lati fundi divites domesticae copiae mandare solent. Si enim a fundo longius absunt oppida aut vici fabros parant, quos habeant in villa, sic ceteros necessarios artifices, ne de fundo familia ab opere discedat ac profestis diebus ambulet feriata potius, quam opere faciendo agrum fructuosiorem reddat.
[693]. Varron, R. R., l. c. — Cat., R. R. 1, 3:.. loco salubri, operariorum copia siet, bonumque aquarium oppidum validum prope siet aut mare aut amnis, qua naves ambulant aut via bona celebrisque.
[694]. Mommsen, R. G. I8, p. 196.
[695]. Gamurrini G. F., Dell’arte antichissima in Roma (Bull. dell’Istit. arch. germanico. Sez. Romana II (1887), pp. 221 sgg.).
[696]. Waltzing J. P., Étude hist. sur les corporations professionnelles chez les Romains. Bruxelles, 1895, I, p. 199.
[697]. Waltzing, op. cit., I, p. 239 con le autorità ivi citate.
[698]. Sallust., Bellum Jugurt., 73, 6:..... plebes sic accensa, uti opifices agrestesque omnes, quorum res fidesque in manibus sitae erant, relictis operibus frequentarent Marium et sua necessaria post illius honorem ducerent.
[699]. Waltzing, op. cit., I, p. 86.
[700]. Waltzing, op. cit., I, p. 88.
[701]. Cic., Pro dom., 33, 89; de pet. consul., 8, 30; Waltzing, op. cit., I, p. 86.