[238]. Summa (D'Argentré, I, 56): In hoc concordant Pauperes de Lugduno cum Pauperibus Lombardis.... quod non est salus aliquo modo iurando. Stefano di Borbone (D'Argentré, I, 87) dicunt enim omne mendacium esse mortale peccatum, et iuramentum similiter. Alanus, lib. 2, cap. 18 e 19. Nullo modo est iurandum. Petrus Vallium Cernaj, cap. 2, nulla ratione iurandum.

[239]. Stefano di Borb., pag. 876: Dicunt enim omne mendacium esse mortale peccatum et juramentum similiter.

[240]. L'anonimo annotatore del Sacconi, in D'Arg., I, 56 a, riferisce: Non est peccatum, si homo acciperet sororem suam vel consanguineam in uxorem.

[241]. Stefano di Borbone (D'Arg., I, 89). Quod uxor potest a viro recedere, eo invito et converso et sequi eorum societatem et viam continentiae. Davide, pag. 30 ed. Preger. Coniuges si quas ante habuerunt relinquunt.

[242]. D'Arg., I, 94. Sacramentum coniugii damnant, dicentes mortaliter peccare coniuges, si absque spe prolis conveniant.

[243]. Omnem coniugium vocant fornicationem, praeter quod contrahitur inter utrosque virgines masculum et foeminam (S. Bern., Opp., ed. Mabillon, I, 1489). Che del resto anche i Catari propriamente detti talvolta interpretassero il divieto del matrimonio come proibizione soltanto o delle seconde nozze, o della convivenza, lo dice espressamente Ecberto, in un passo già riportato, e che mi piace di ripetere: Veniam et ad illud quod mussitant quidam vestrum, videlicet seguaces Hartuvini, quod illum coniugium solum iustum est, in quo virgines coniunguntur, et quod unam tantum prolem gignere debent, et postea statim ab invicem discedere, nec unquam deinceps ad coniugalem thorum convenire. In questo passo sorprendiamo sarei per dire nel fatto la trasformazione dei Catari in Valdesi.

[244]. Nel trattato di Davide, ed. Preger, pag. 26. Dicunt se apostolorum successores et habere apostolicam auctoritatem et claves ligandi et solvendi. Vedi anche Bonaccursus in Martène, V, 1775.

[245]. Summa, pag. 55 b, semper fuerunt aliqui qui timebant Deum et Salvatorem.

[246]. Solo le fonti molto tardive come il pseudo Pilichidorf e Claudio di Seyssel parlano di un Leone socio di Silvestro.

[247]. Comba, Storia della Riforma in Italia, Firenze 1881, pag. 234 e segg.