[573]. Agostino. Conc. II in Psalm. 36, to. 8, pag. 201. «Cum incestos contra legem decretaque omnium sacerdotum communioni sanctae adiungeret, cumque obsistente massima parte plebis, etiam seniorum nobilissimorum litteris conveniretur etc.».

Liberati. Breviarium cit., c. 14. ed. cit. to V, pag. 763. «Collecti sunt nobiles civitatis ut eum qui esset vita et sermone dignus pontificatu eligerent».

[574]. In ordinationibus eorum clamant et dicunt: dignus es et iustus e S. Ambrogio. De dignitate sacerdot. c. 5. E S. Agostino (Ep. 110): Dignus et iustus est dictum est vicies.

Altri esempi per il medioevo ci sono offerti da Gregorio di Tours, loc. cit. passim e specialmente l'ep. 25 del libro quarto, ad Donnulum.

[575]. Cfr., oltre i trattati generali già citati, il Reville Les origines de l'épiscopat, Paris, 1894.

[576]. Vedi il doc. dell'838 nella nota 2, a pag. 186.

[577]. Vedi il doc. riportato nella nota 1, a pag. 186.

[578]. Q. Florentis Tertulliani Apologeticus adversus gentes, Venezia, 1525, c. 37, cap. XXXIX.

De disciplina christianorum. Si quod arcae genus non de ordinaria summa quasi redemtae religionis congregatur: modicam unusquique stipem menstrua die, vel cum velit et si modo possit, apponit. Nam nemo compellitur, sed sponte confert.

Id. Ep. 34 in Opera omnia Parigi, 1666, pag. 49.