[469]. A. d. C. 170.

[470]. In Marco Aur. l. XVII.

[471]. Ibid., c. XIX.

[472]. Lamprid. in Comm. XV. Spectator gladiatoria sumpsit arma: panno purpureo nudos humeros advelans.... Sane cum illi saepe pugnanti, ut Deo, populus favisset, irrisum se credens, populum romanum a militibus classiariis, qui vela ducebant, in amphitheatro interimi praeceperat. Urbem incendi iusserat utpote coloniam suam: quod factum esset nisi Laetus praefectus praetorio Commodum deteruisset. Appellatus est sane, inter cetera triumphalia nomina, etiam sexcenties vices Palus primus Secutorum.

[473]. Lamprid. in Comm. XVI: De palatio ipse ad Coelium montem in Vectilianas aedes migravit, negans se in palatio posse dormire..... Ipse autem prodigium non leve sibi fecit: nam cum in gladiatoris occisi vulnus manus misisset, ad caput sibi detersit: et contra consuetudinem penulatos iussit spectatores, non togatos, ad munus convenire, quod funebribus solebat: ipse in pullis vestimentis praesidens. Galea eius bis per portam Libitinensem elata est.

[474]. Hist., l. I, c. VIII. Ed. Bekker Lips. 1855, p. 15. — Dione Cassio (l. LXXII c. IV, delle storie romane compendiate da G. Sifilino) dice, che il congiurato chiamavasi Claudio Pompeiano.

[475]. Cap. XVII e segg.

[476]. Sotto il nome di diametro vogliono indicarsi linee, o piuttosto i corridoi diagonali coperti ed accessibili: il che in questo luogo significa la parola PERIDROMO, formata da INTORNO e da CORSO, e mal intesa talvolta dagli architetti. Bossi.

[477]. Cioè s’incrocicchiavano ad angolo retto, tagliando in quattro parti l’anfiteatro a modo di croce. Gori.

[478]. Il Bulanger stima che questa somma equivalga a 3000 zecchini incirca.