Enl vostre cor sapchatz, aman,
q'aysi li ajectiu comun van
con «sotils», «vils», «temenz», «sufrenz»,
«fortz», «avinenz» e «plazenz»,
els singulars se luoygnon 370
e enls oblics s'abrevion,
enls retz plurals breviamen
han e els oblics luoygnamen,
e dezir dir verayamenz
con vay le lur variamen. 375
Nominatio, «sotils»; genetio, «sotil»; datio, «sotil»; acusatio, «sotil»; vocatio, «sotils»; ablatio, «ab sotil», «ses o senes sotil», etc. Et plural, «sotil»; genetio, «sotils»; datio, «sotils»; acusatio, «sotils»; vocatiu, «sotil»; ablatiu, «ab sotils», «ses o senes sotils», etc.
Enls primiers retz deu hom «us» dire
e en tots oblics «un» assire,
e en totz retz si deu dir «dui»
en totz oblics «doz» s'adui;
totz autres nombres true a mil 380
deu hom dir per aytal estil,
ses cen, quar sol d'una manieyra
es ops que cascuns l'enquera,
e per voler primamen far
dezir «un» e «doz» variar. 385
Nominatio, «us»; genetiu, «un»; datiu, «un»; acusatio, «un»; vocatio, «us»; ablatio, «ab un», etc. Nominatio, «dui»; genetio, «dos»; datio, «dos»; acusatio, «dos»; vocatio, «dui»; ablatio, «dos», etc.
Parlat vos hay de mascolina
parladura e femmina,
mas encara semblanz vos don
de las femnas quis ressemblon
els primiers retz, con «sor», «mi donz», 390
«nessa», «gasca», «garza», «se donz»:
els primiers oblics «mi don»,
«soror», «neboda» e «si don»,
e «gascona» ab «garzona»; 395
e en totz plurals se razona
«sorors», «gasconas» e «mas domnas»
e «nebodas» e «sas domnas»,
e «garzonas», e aysi van
las autras de cestui semblan;
e per q'haiatz entelech fi 400
variaray «soror» aqui.
Nominatio, «sor»; genetio, «sor»; datio, «soror»; acusatio, «soror»; vocatio, «sor»; ablatio, «ab soror». Et plural, nominatio, «sorors»; genetio, «sorors»; datio, «sorors»; acusatio, «sorors»; vocatio, «sorors»; ablatio, «ab sorors», «ses o senes sorors», etc.
Dels mascolis noms diray
con fan els primiers retz oimai,
qui fan «Bos», «glotz», «compaygnos»,
«gasc», «baytes», «Uc», «Gui», e «Peyros»; 405
En totz los oblics sengulars,
encara els retz plurals cars,
fan «compaygnon», «Ugon», «Peyron»,
aysi li autre se varion
ents oblics plurals en «ons», 410
con «fellons», «barons» e «Peyrons»;
e tuyt li autre se varion
en aysi com vari «baron».
Nominatio, «baros»; genetio, «baron»; datio, «baron»; acusatio, «baron»; vocatio, «baros»; ablatio, «ab baron». Et plural, «baron»; genetio, «barons»; datio, «barons»; acusatio, «barons»; vocatio, «o baron»; ablatio, «ab barons», etc.
Encar', amic, devetz saber
q'els primiers retz hom ditz «seygner», 415
«hom» e «nebotz», «abas» e «coms»,
«prestres» e «pastres» e «vescoms»,
e tuyt li sengular oblic;
e li rech plural van cous dic,
si con: «home», «nebot» e «comte», 420
«preveyre», «pastor» e «vezcomte»,
«seygnor» e «abat» e «enfan»;
li oblic plural con diray van,
con «coms» e «enfans» e «senyors»,
«homes», «preveres» e «pastors»; 425
e per que may saber n'haiatz
ieu vari «seygnor», so sabchatz:
Nominatio, «seygner»; genetio, «seignor»; datio, «seignor»; acusatio, «seignor»; vocatio, «seigner»; ablatio, «seignor». Et plural, «seignor»; genetio, «seignors»; datio, «senyors»; acusatio, «seignors»; vocatio, «seignor»; ablatio, «ab seignors».