CH. APPUHN, Oeuvres de Spinoza, 1907, t. I.
A. BOYLE, Spinoza’s Ethics and „De intellectus emendatione”, 1910 (Everyman’s Library).
2) monografie o Traktacie:
E. BÖHMER, Spinozana, „Zeitschr. f. Philos, u. philos. Kritik” 1860, 1863, 1870.
J. ELBOGEN, Der Tractatus de intellectus emendatione und seine Stellung in der Philosophie Spinozas, 1898.
Przedmowa do Traktatu49
Niewykończony Traktat o poprawie rozumu itd., który podajemy Ci tutaj, łaskawy Czytelniku, rzucił na papier autor już przed wielu laty. Nosił się on ciągle z zamiarem wykończenia, jednakże powstrzymywały go inne zajęcia, a w końcu zabrała go śmierć, tak że nie zdołał doprowadzić tego pisma do pożądanego końca. Zważywszy, że jest tutaj mnóstwo idei świetnych i pożytecznych, które bez wątpienia mogą się przydać w znacznym stopniu każdemu, kto szczerze dąży do prawdy, nie chcieliśmy Ciebie bez nich zostawić. A ponieważ znajduje się tu wiele miejsc ciemnych, tudzież jeszcze niewypracowanych i niewygładzonych, pragnęliśmy zarazem podać do wiadomości rzeczone powody, abyś raczył je uwzględnić. Pozostajemy z życzeniami.
Z przedmowy do Opera Posthuma50
Traktat o poprawie rozumu należy do wcześniejszych prac naszego filozofa i, jak o tym świadczą styl i treść, został rzucony na papier już przed wielu laty. Ważność omawianej sprawy i znaczny pożytek, który autor sobie tutaj za cel wytknął, mianowicie utorowanie rozumowi najłatwiejszej i najrówniejszej drogi do prawdziwej wiedzy, pobudzały go ustawicznie do wykończenia tego Traktatu. Atoli ciężka praca, głębokie rozmyślania i rozległa wiedza, wszystko to, niezbędne do wydoskonalenia go51, pozwalało powoli go wysnuwać, jako też stało się pospołu powodem, że nie dobiegł do końca i że tu i tam czegoś brak. W dopiskach bowiem, które autor sam dorzucił, zaznacza on częstokroć, że coś, czym się właśnie zajmuje, ma być dokładniej dowiedzione lub obszerniej wyjaśnione bądź w jego Filozofii, bądź gdzie indziej. Ze względu na to, że ten Traktat zawiera wiele wybornego i pożytecznego w najwyższym stopniu, mogącego ogromnie pobudzić badacza prawdy i podać mu pomoc, zalecało się wydanie go wraz z innymi, jak już powiedziano w „Przedmowie”, poprzedzającej ten Traktat.