141. liberalny — tu: w znaczeniu zwolennika swobody obyczajów. [przypis redakcyjny]
142. deputacja — poselstwo. [przypis redakcyjny]
143. hrabia Chambord (1820–1883) — potomek rodu Bourbonów, wnuk Karola X, pretendent do tronu francuskiego, znany pod imieniem Henryka V. [przypis redakcyjny]
144. cher cousin (fr.) — drogi kuzynie. [przypis redakcyjny]
145. Adonis — w mit. gr. piękny młodzieniec, kochanek bogini Afrodyty. [przypis redakcyjny]
146. idiosynkrazja — wstręt do pewnych przedmiotów, pokarmów, osób. [przypis redakcyjny]
147. adieu (fr.) — do widzenia. [przypis redakcyjny]
148. Zola Emil (1840–1902) — znakomity powieściopisarz francuski, twórca naturalizmu w literaturze. [przypis redakcyjny]
149. „Une page d’amour” (fr.) — Kartka miłości, powieść Zoli, wówczas nowość wydawnicza. W dalszym ciągu Prus wspomina o bohaterce powieści Helenie Grandjean, w której kocha się pan Rambaud. [przypis redakcyjny]
150. opat — tytuł przełożonego w niektórych klasztorach. [przypis redakcyjny]