34. kadi — sędzia muzułmański. [przypis edytorski]
35. Ispahan (daw.) — dziś popr.: Isfahan, trzecie co do wielkości miasto Iranu, ok. 340 km na płd. od Teheranu; stolica prowincji. [przypis edytorski]
36. stronnictwa Białego i Czarnego Barana — dwie konkurujące turkmeńskie konfederacje plemienne: Ak Kojunłu (dosł.: białego barana) oraz Kara Kojunłu (dosł.: czarnego barana), które w XIV w. opanowały tereny wschodniej Anatolii, Kaukazu, Mezopotamii i części Persji; Kara Kojunłu wyznawali islam nurtu szyickiego, natomiast Ak Kojunłu byli wyznawcami rywalizującego z nim islamu sunnickiego; w 1469 Ak Konjułu wygrali walkę o dominację, jednak w roku 1508 tereny ich państwa zostały podbite przez szyicką perską dynastię Safawidów. [przypis edytorski]
37. do Chin (...) Tatarzy opanowali je — Tatarami często nazywano w Europie Mongołów; na pocz. XVII na płn.-wsch. od Chin powstała pod wodzą Dżurdżenów konfederacja wojskowa różnych ludów, złożona z chorągwi Dżurdżenów, Mongołów i Chińczyków Han, której członków nazywano Mandżurami; Mandżurowie podbili Chiny i ustanowili panowanie dynastii cesarskiej Qing (1644–1912). [przypis edytorski]
38. mandaryn — wysoki urzędnik w Chinach w czasach cesarstwa. [przypis edytorski]
39. papież jest to sędziwy kapłan liczący siedemdziesiąt lat — Innocenty X (1574–1655), papież od 1644. [przypis edytorski]
40. Makau — portugalska kolonia w płd. Chinach; zał. w 1557, pierwsza i najdłużej istniejąca europejska kolonia na terenie Chin, od 1999 specjalny region Chińskiej Republiki Ludowej. [przypis edytorski]
41. Golkonda — twierdza w płd.-śr. Indiach, położona w pobliżu kopalń diamentów; w XVI w. stolica państwa noszącego tę samą nazwę; w XVI–XVII w. kwitnący ośrodek handlu diamentami i biżuterią; zyskała legendarną sławę królestwa niezmiernych bogactw i skarbów; w 1687 zdobyta i zniszczona przez cesarza Wielkich Mogołów Aurangzeba. [przypis edytorski]
42. Aurangzeb (1618–1707) — władca Indii (od 1658) z muzułmańskiej dynastii Wielkich Mogołów; walcząc o tron, zamordował trzech braci i dożywotnio uwięził ojca; rozszerzył granice imperium, wsławił się fanatycznym propagowaniem islamu i prześladowaniem innych religii. [przypis edytorski]
43. Mekka — miasto w zachodniej części Płw. Arabskiego, na szlaku karawanowym z Arabii Płd. do krajów M. Śródziemnego, centrum religijne islamu i najświętsze miasto muzułmanów. [przypis edytorski]