311. szczebrzuch (daw.) — sprzęty domowe, szczególnie dawane jako wiano kobiecie wychodzącej za mąż; tu być może: ostrze oszczepu lub strzały, grot (w tym znaczeniu używa Sienkiewicz w Krzyżakach). [przypis edytorski]
312. szkło palące — soczewka. [przypis edytorski]
313. sauce naturelle (fr.) — sos własny. [przypis edytorski]
314. podskakiwać z radości, jak Dawid przed arką — Dawid, postać biblijna, król Izraela, tańczył przed Arką Przymierza razem z całym ludem, sprowadzając ją w uroczystym pochodzie do Jerozolimy (2 Sm 6, 3–5 i 12–15). [przypis edytorski]
315. dymka — rodzaj tkaniny z bawełny, lnu lub konopi. [przypis edytorski]
316. intendentura — dział instytucji, który zajmuje się zaopatrzeniem i sprawami gospodarczymi; tu: zaopatrzenie w żywność. [przypis edytorski]
317. inde irae (łac.) — stąd gniew (Juwenalis, Satyry I 168). [przypis edytorski]
318. dzieża — duże naczynie służące do rozczyniania ciasta na chleb. [przypis edytorski]
319. Farys — wiersz Adama Mickiewicza o jeźdźcu arabskim upajającym się pełnią wolności. [przypis edytorski]
320. myśliwiec (daw.) — myśliwy. [przypis edytorski]