154. waćpan (daw.) — skrót od: wasza miłość pan, waszmość pan. [przypis edytorski]

155. spasi Chryste (ukr.) — ratuj, Chryste. [przypis edytorski]

156. bisurmanin (przestarz., pogard.) — muzułmanin. [przypis edytorski]

157. Nalewajko, Semen (zm. w 1597) — kozacki ataman, przywódca powstania kozacko-chłopskiego na Ukrainie; znany także pod imieniem Seweryn. [przypis edytorski]

158. Łoboda, Hryhorij (1557–1596) — hetman kozacki, uczestnik powstania Nalewajki 1595–1596. [przypis edytorski]

159. Zaporoże — tu: Kozacy z Zaporoża. [przypis edytorski]

160. czerń — biedota, pospólstwo. [przypis edytorski]

161. Korsuń (dziś ukr.: Korsuń-Szewczenkiwskij) — miasto w środkowej części Ukrainy, nad rzeką Roś, dawna rezydencja magnacka. [przypis edytorski]

162. religionis nullius (łac.) — bez religii. [przypis edytorski]

163. Kisiel, Adam herbu Kisiel (1600–1653) — wojewoda bracławski i kijowski, ostatni prawosławny senator Rzeczypospolitej, przedstawiciel obozu ugodowego podczas powstań kozackich. [przypis edytorski]