174. Sokołe jasnyj... Ty dałeko widajesz. (ukr.) — Sokole jasny, Bracie mój rodzony, Ty wysoko latasz, Daleko sięga twoja wiedza. [przypis edytorski]
175. trepak — ros. i ukr. taniec ludowy. [przypis edytorski]
176. Zaporoże — kraina w płd.-wsch. części Ukrainy, poniżej porohów Dniepru, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich; Dzikie Pola. Dziś: miasto przemysłowe nad Dnieprem, stolica obwodu zaporoskiego. [przypis edytorski]
177. bitwa pod Masłowym Stawem (1638) — bitwa kończąca powstanie, w której Kozacy ponieśli klęskę. [przypis edytorski]
178. gryzące niecierpliwie munsztuk — zdolne do groźnych działań; munsztuk: element uprzęży, zakładany na pysk koński i służący do kierowania wierzchowcem. [przypis edytorski]
179. Czertomelik — rzeka na płd. Ukrainie, z wieloma wyspami dającymi Kozakom schronienie; także nazwa jednej z tych wysp, będącej główną kwaterą Kozaków. [przypis edytorski]
180. wola — tu: wolność Kozaków. [przypis edytorski]
181. Rusin — dziś: Ukrainiec. [przypis edytorski]
182. wschodni obrządek — prawosławie. [przypis edytorski]
183. pacyfikować — tu: uspokajać, łagodzić nastroje. [przypis edytorski]