184. praeparatur (łac.) — jest przygotowywany. [przypis edytorski]
185. waszeć — skrót od: wasza miłość. [przypis edytorski]
186. do pana chorążego koronnego — chodzi o Aleksandra Koniecpolskiego herbu Pobóg (1620–1659): księcia, chorążego wielkiego koronnego, uczestnika wojen kozackich. [przypis edytorski]
187. konfuzja (z łac. confusio: zmieszanie) — obraza, zawstydzenie. [przypis edytorski]
188. czaban — pasterz stepowy. [przypis edytorski]
189. chorowody — pieśni i tańce ludowe. [przypis edytorski]
190. Chorol — miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad Dnieprem. [przypis edytorski]
191. Żółkiewski, Stanisław herbu Lubicz (1547–1620) — magnat, hetman wielki i kanclerz wielki koronny; wódz wojsk polskich w wielu kampaniach przeciwko Rosji, Szwecji, Turkom i Tatarom, zginął w bitwie z Turkami pod Cecorą. [przypis edytorski]
192. bitwa pod Sołonicą (1596) — bitwa stoczona nad rzeką Sułą w trakcie powstania kozacko-chłopskiego między powstańcami dowodzonymi przez Nalewajkę i Łobodę a wojskami polskimi dowodzonymi przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego. [przypis edytorski]
193. Połowcy a. Kumanowie — lud ałtajski; od VIII w. wędrowali z rejonu dzisiejszego Kazachstanu na tereny obecnej Ukrainy, w XII w. wyparci przez władcę Rusi Kijowskiej za Don i Wołgę, w następnych wiekach zasymilowali się wśród ludów Złotej Ordy. [przypis edytorski]