420. kondycja — tu: pozycja społeczna. [przypis edytorski]
421. stryj — Janusz (1612–1655) i Bogusław (1620–1669) byli braćmi stryjecznymi, tu słowo „stryj” podkreśla być może różnicę wieku i opiekuńczy stosunek Janusza do Bogusława. [przypis edytorski]
422. zali (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]
423. moderacja (z łac.) — umiarkowanie, wstrzemięźliwość. [przypis edytorski]
424. jurgieltnik (z niem. Jahrgeld: coroczna wypłata) — tu: najemnik (w innych przypadkach: urzędnik skorumpowany przez obce państwo). [przypis edytorski]
425. zalterowan (z łac.) — wzburzony, zdenerwowany. [przypis edytorski]
426. salwować (z łac.) — ratować. [przypis edytorski]
427. Bóg Cię z dzieciątkiem salwował od Herodowej złości — modlitwa do Matki Boskiej, wspominająca wydarzenia związane z ucieczką Maryi i Józefa z nowo narodzonym Jezusem do Egiptu, opisane w Biblii; wybór właśnie maryjnej modlitwy jest znaczący, kiedy prześladowcą Oleńki okazuje się wyznawca kalwinizmu, negującego kult maryjny. [przypis edytorski]
428. przezpieczność (daw.) — bezpieczeństwo. [przypis edytorski]
429. kałamaszka — odkryty jednokonny pojazd czterokołowy bez resorów, używany na Kresach w XVII i XVIII w. Drewniane koła osadzone były na drewnianej osi, którą smarowano mazią w celu zmniejszenia oporów. [przypis edytorski]