624. Chowański, Iwan Andriejewicz (zm. 1682) — rosyjski wojskowy, bojar i wojewoda, jeden z dowódców w wojnie polsko-rosyjskiej (1654–1667), o której Sienkiewicz nie mógł w 1884 r. pisać wprost ze względu na cenzurę carską; kariera Chowańskiego zaniepokoiła w końcu dwór carski do tego stopnia, że został ogłoszony buntownikiem i ścięty wraz z synem, co stało się powodem buntu wojskowego, a w XIX w. tematem opery Modesta Musorgskiego Chowańszczyzna. [przypis edytorski]
625. zali (daw.) — czy, czyżby. [przypis edytorski]
626. dictum (łac.) — zdanie, wyrażenie, żart, rozkaz. [przypis edytorski]
627. ona (daw.) — ta. [przypis edytorski]
628. ordynans (z łac.) — rozkaz. [przypis edytorski]
629. bekowisko — rykowisko, pora godowa, kiedy jelenie walczą o samice. [przypis edytorski]
630. kruty ne werty (z ukr.) — dosł. kręć nie wierć; jak się nie obrócić. [przypis edytorski]
631. siromacha (z daw. ukr.) — wilk. [przypis edytorski]
632. charakternik (z ukr.) — czarownik. [przypis edytorski]
633. Lubomirski, Jerzy Sebastian herbu Szreniawa bez Krzyża (1616–1667) — marszałek wielki koronny, później hetman polny koronny i starosta spiski; w latach 60. przywódca rokoszu, który ograniczył absolutystyczne dążenia Jana Kazimierza; zmarł na wygnaniu. [przypis edytorski]