243. et pagina fracta (łac.) — i na kartce papieru złożonej na pół. [przypis edytorski]
244. Barskich — konfederatów barskich. [przypis edytorski]
245. iuro (łac.) — przysięgam. [przypis edytorski]
246. ciemnota — tu: ciemność. [przypis edytorski]
247. na Ukrainie zaczęła się rzeź — bunty chłopskie przeciw pańszczyźnie na terenie Ukrainy wybuchały w latach ok. 1730–1770, uczestnicy tych powstań nazywali się hajdamakami, często mieli poparcie duchownych prawosławnych, którzy święcili ich broń. [przypis edytorski]
248. chłopy — dziś popr. forma N. lm: chłopami. [przypis edytorski]
249. za twą całość — za twoją cielesną nietykalność, dla twojego ocalenia. [przypis edytorski]
250. Sybilla (mit. gr.) — wieszczka, przepowiadająca przyszłość; najbardziej znaną Sybillą była kapłanka wyroczni Apollina w Cumae we Włoszech, opisana przez Wergiliusza w Eneidzie; przypisywano jej autorstwo ksiąg z przepowiedniami religijnymi. [przypis edytorski]
251. szlachcica, z żydem, z psem, na drogoskazie wiszących — buntownicy ukraińscy (hajdamacy) wieszali szlachcia, Żyda i psa w jednym miejscu, co miało symbolizować ich pogardę. [przypis edytorski]
252. hausta — dziś popr. forma B. lp: haust. [przypis edytorski]