48. okaryna — dęty instrument muzyczny z wypalonej gliny, rodzaj fletu. [przypis edytorski]
49. kontorsja (z łac.) — wykrzywienie, skręcenie; skręt. [przypis edytorski]
50. gin (ang.) a. dżin — angielska wódka o zapachu i smaku jałowcowym. [przypis edytorski]
51. illustre confrère (fr.) — sławny kolega. [przypis edytorski]
52. cher confrère (fr.) — drogi kolega. [przypis edytorski]
53. salamandra — tu: duch żywiołu ognia. [przypis edytorski]
54. Legia Honorowa — najwyższe odznaczenie nadawane przez państwo francuskie; na strojach cywilnych wieczorowych noszone w postaci miniaturowej rozetki w klapie na lewej piersi. [przypis edytorski]
55. nie wierzę w Rosję Sowiecką. Statystyka (...) nudzi (...) i łudzi — tzn. rozwój gospodarczy ZSRR, oparty na centralnym planowaniu, jest z góry skazany na niepowodzenie, a bazowanie przewidywań na statystycznych danych liczbowych daje tylko złudne poczucie kontroli. [przypis edytorski]
56. piatiletka (z ros. пятилетка: pięciolatka) — pięcioletni plan rozwoju gospodarki narodowej realizowany w ZSRR; kolejne takie plany przyjmowano od 1928 do rozpadu ZSRR w 1991. [przypis edytorski]
57. galilejski — związany z Galileą, górzystą krainą w płn. Izraelu i płd. Libanie, znaną m.in. jako miejsce pochodzenia Jezusa Chrystusa i jego uczniów; wg Biblii król Salomon w zamian za dostawy cennego drewna i złota na budowę świątyni w Jerozolimie miał podarować królowi Tyru Hiramowi 20 miast galilejskich (1 Krl 9, 10–11). [przypis edytorski]