171. dwunastu paladynów — dwunastu legendarnych wybitnych rycerzy Karola Wielkiego (748–814), stanowiących zarazem jego drużynę przyboczną; znani ze średniowiecznych francuskich poematów rycerskich z XII w., przede wszystkim z Pieśni o Rolandzie, stanowili odpowiednik Rycerzy Okrągłego Stołu w cyklu legend arturiańskich. [przypis edytorski]
172. I tak trwali — tu: cytat ze sceny miłosnej w powieści Henryka Sienkiewicza Pan Wołodyjowski (rozdz. XX). [przypis edytorski]
173. on, one (daw.) — ów, owe (ten, te). [przypis edytorski]
174. gdy wypełniały się dni — gdy zbliżał się termin czegoś; wyrażenie ze staropolskich przekładów Biblii. [przypis edytorski]
175. spektralny (fiz., z łac.) — widmowy, odnoszący się do widma światła powstałego z rozszczepienia. [przypis edytorski]
176. centaur (mit. gr.) — dzika istota o końskim ciele z ludzkim torsem i głową. [przypis edytorski]
177. rakarz — człowiek zajmujący się zawodowo wyłapywaniem bezpańskich psów, hycel; przen.: łajdak, łotr. [przypis edytorski]
178. Apollo (mit. gr.) — bóg słońca i światła, opiekun sztuki, przewodnik dziewięciu muz, klasyczny ideał męskiego piękna. [przypis edytorski]
179. plika (daw.) — dziś popr.: plik. [przypis edytorski]
180. dyzenteria — czerwonka, ostra choroba zakaźna jelit, której objawem jest uporczywa, krwawa biegunka. [przypis edytorski]