169. Bartek Zwycięzca — tytułowy bohater noweli Henryka Sienkiewicza z 1882, prosty chłop, który po wybuchu wojny francusko-pruskiej zostaje wcielony do pruskiego wojska i ogłupiony propagandą, dzięki swojej ogromnej sile wyróżnia się w bitwie pod Gravelotte, zyskując uznanie pruskich oficerów. [przypis edytorski]
170. Stapiński, Jan (1867–1946) — polski polityk, jeden z twórców i przywódców polskiego ruchu ludowego, publicysta, poseł do parlamentu austriackiego i na Sejm II RP. [przypis edytorski]
171. bona (daw.) — wychowawczyni małych dzieci w zamożnych rodzinach. [przypis edytorski]
172. Lolka Bobrówna — Ludwika Bobrówna (1825–1890), córka Joanny Bobrowej, adresatka wiersza Słowackiego z 1844. [przypis edytorski]
173. najsamprzód (daw.) — najpierw; przede wszystkim. [przypis edytorski]
174. status quo ante (łac.) — poprzedni stan rzeczy. [przypis edytorski]
175. last not least (ang.) — ostatnie [lecz] nie najmniej ważne (o jakimś zagadnieniu wymienionym na końcu). [przypis edytorski]
176. karnet (daw.) — notes, notatnik. [przypis edytorski]
177. połonina — górska łąka położona powyżej granicy lasów w Karpatach Wschodnich, w szczególności w Bieszczadach. [przypis edytorski]
178. zglajchszaltowany (pot., z niem.) — ujednolicony; zrównany na siłę. [przypis edytorski]