338. Syrokomla, Władysław (pseud.), właśc. Ludwik Franciszek Kondratowicz (1823–1862) — polski poeta i tłumacz epoki romantyzmu. [przypis edytorski]
339. Rodzinne łąki znam po aromacie, Wodę rodzinną po smaku odgadnę (...) I wiatr tameczny rozpoznam płucami — Władysław Syrokomla, Kęs chleba XIV; w oryginale konsekwentnie: „tameczne”, nie „rodzinne”. [przypis edytorski]
340. Chlebie! Po twoim smaku i zapachu Czuję znad Niemna polankę borową... — Władysław Syrokomla, Kęs chleba V. [przypis edytorski]
341. Gogol, Nikołaj (1809–1952) — rosyjski pisarz i dramaturg pochodzenia ukraińskiego, publicysta; jego satyryczna twórczość miała wpływ na rozwój realizmu krytycznego; najwybitniejsze dzieła to komedia Rewizor (1836) i powieść Martwe dusze (1842). [przypis edytorski]
342. systemat (daw.) — system. [przypis edytorski]
343. Zaleski, Bronisław (1819–1880) — polski i białoruski działacz społeczny, pisarz, publicysta; przyjaciel Tarasa Szewczenki, z którym poznał się podczas zesłania w Orenburgu. [przypis edytorski]
344. hetera (gr. ἑταίρα: towarzyszka) — kurtyzana w staroż. Grecji; heterami były niezależne społecznie, wykształcone kobiety o wysokiej kulturze. [przypis edytorski]
345. Chrystusów — tu: daw. D. lp; dziś popr.: Chrystusa. [przypis edytorski]
346. foliał — wielka, najczęściej stara księga. [przypis edytorski]
347. poziomy (daw.) — przyziemny, pospolity. [przypis edytorski]