271. klną tam, budząc się ze snu, klną, idąc do pracy... — ibid., s. 73. [przypis autorski]
272. Rewolucja zaś urozmaiciła je, czyniąc zeń ohydne bluźnierstwo... — ibid., s. 116. [przypis autorski]
273. nawet sprofanować umiał wyraz wiążący serdecznym stosunkiem ludzi jednej myśli... — ibid., s. 114. [przypis autorski]
274. Bolszewik godny miana tego o tym marzy, jakby to móc plunąć aż w samo słońce — M. Zdziechowski, Od Petersburga do Leningradu, 1934, s. 118. [przypis autorski]
275. dostiżenjach sowieckich (ros.) — osiągnięciach radzieckich. [przypis edytorski]
276. sorewnowanja (ros.) — współzawodnictwa; tu: socjalistycznego współzawodnictwa pracy. [przypis edytorski]
277. dziwne wrażenie wywierały dźwięki słyszane z jakiejś kawiarni europejskiej... — Olechnowicz, op. cit., s. 148–4. [przypis autorski]
278. Taraszkiewicz, Bronisław (1892–1938) — białoruski polityk, poseł na Sejm Rzeczypospolitej, przewodniczący Białoruskiego Koła Poselskiego, przywódca Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady, działacz społeczny, językoznawca, tłumacz, jeden z twórców ortografii języka białoruskiego. [przypis edytorski]
279. hromadowcy — członkowie działającego międzywojennej Polsce lewicowego ugrupowania politycznego Białoruska Włościańsko-Robotnicza Hromada. [przypis edytorski]
280. piatiletka (ros. пятилетка: pięciolatka) — pięcioletni plan rozwoju gospodarki narodowej ZSRR. Od 1928 przyjmowano kolejne takie plany: pierwszy z nich, na lata 1928–1932, zakładał zlikwidowanie prywatnej własności środków produkcji, rozwój rolnictwa i przemysłu ciężkiego; drugi, na lata 1933–1937, przewidywał likwidację resztek kapitalizmu i podziałów klasowych, zaprowadzenie socjalistycznego sposobu produkcji jako jedynego w państwie oraz dalszą szybką przebudowę przemysłu. Ostatnia, trzynasta pięciolatka (1991–1996) została przerwana z powodu rozpadu Związku Radzieckiego. [przypis edytorski]